Một số giải pháp nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 4-5 tuổi ở trường Mầm non Thị trấn Thắng

Nội dung text: Một số giải pháp nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 4-5 tuổi ở trường Mầm non Thị trấn Thắng

1. CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN 1. Tên giải pháp: “Một số giải pháp nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 4 - 5 tuổi ở trường Mầm non Thị trấn Thắng”. 2. Ngày giải pháp được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Tháng 9 năm 2020 đến tháng 5 năm 2021. 3. Các thông tin cần bảo mật (nếu có): Không. 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” là chuyên đề được triển khai trong giai đoạn 2016-2020 và giai đoạn tiếp theo từ 2021-2025 được nhà trường chú trọng, quan tâm đầu tư. Trong nhiều năm qua tôi rất quan tâm và áp dụng một số giải pháp để nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Tuy nhiên các giải pháp đó chưa thực sự mang lại hiệu quả cao. - Môi trường vật chất trong và ngoài lớp đã được chuẩn bị tuy nhiên chưa phong phú, chưa có nhiều nguyên vật liệu mở nên chưa kích thích, thúc đẩy trẻ hứng thú tham gia vào quá trình hoạt động, chưa tạo điều kiện cho tất cả các trẻ có thể chơi mà học, học bằng chơi. - Khi tham gia vào các hoạt động cùng cô trẻ chưa chủ động, mạnh dạn, tự tin để tạo ra sản phẩm, chưa bộc lộ hết khả năng của riêng mình. - Các góc hoạt động trong và ngoài lớp được bố trí, sắp xếp đầy đủ nhưng chưa linh hoạt, chưa khai thác hiệu quả của các góc chơi, đồ dùng đồ chơi sắp xếp ôm đồm, chưa tạo sự thay đổi giữa các chủ đề, chưa tạo sự mới mẻ cho trẻ, trẻ chưa được hoạt động nhiều và tự do thể hiện khả năng của mình 1
2. - Còn một số phụ huynh chưa quan tâm một cách triệt để và chưa dành thời gian để phối hợp với giáo viên trong việc cho trẻ hoạt động học tập vui chơi ở trường 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp: Giáo dục mầm non có một ý nghĩa quan trọng đối với việc chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đi học cũng như tập cho trẻ làm quen với những sinh hoạt gần gũi với hoạt động học tập. Để có thể mạnh dạn, tự tin tham gia các hoạt động và học tập tốt hơn ở các bậc học tiếp theo, trẻ cần phải có sự rèn luyện một cách tích cực về vận động, về trí óc, có sự hiểu biết về bản thân, gia đình, môi trường xung quanh...Vì vậy việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo viên khi thực hiện chương trình giáo dục mầm non. Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là xây dựng một môi trường an toàn, thân thiện, lành mạnh đối với trẻ; kích thích tính chủ động, tính tích cực sáng tạo của trẻ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển toàn diện cho trẻ, thu hút sự chú ý của trẻ, giúp trẻ chủ động tham gia vào các hoạt động tạo điều kiện cho trẻ chơi mà học, học bằng chơi, có cơ hội trải nghiệm và giao tiếp một cách tích cực, tự nhiên. Môi trường giáo dục gồm có hai bộ phận không thể tách rời, có liên quan chặt chẽ và bổ sung lẫn nhau đó là môi trường vật chất và môi trường xã hội. Chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” kết thúc giai đoạn 2016-2020, bắt đầu thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn mới 2021-2025, tôi luôn suy nghĩ tìm ra một số giải pháp nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 4-5 tuổi ở trường Mầm non Thị trấn Thắng, khắc phục một số hạn chế đang tồn tại trong quá trình thực hiện như: Môi trường cho trẻ hoạt động chưa thực sự phong phú, vẫn còn mang tính áp đặt, cách bố trí các góc hoạt động chưa linh hoạt, chưa khai thác hiệu quả của các góc chơi, các mảng tường, đồ dùng đồ chơi, hỗ trợ kịp thời, đúng lúc cho trẻ trong quá trình thực hiện..... để thỏa mãn nhu cầu chơi của trẻ, trẻ bộc lộ hết khả năng của bản thân. Chính vì vậy là một giáo viên đứng lớp tôi luôn suy nghĩ làm như thế nào để xây dựng 2
3. môi trường cho trẻ hoạt động tích cực nhất nên tôi đã đưa ra “Một số giải pháp nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 4-5 tuổi ở trường Mầm non Thị trấn Thắng” để tiếp tục thực hiện tốt hơn nữa Chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2021-2025. Môi trường cho trẻ hoạt động ở trường mầm non bao gồm môi trường vật chất và môi trường xã hội. Tuy nhiên, trong phạm vi đề tài này, tôi chỉ đề cập đến các giải pháp xây dựng và thiết kế môi trường vật chất, sắp xếp, trang trí môi trường trong và ngoài lớp học của mình trên cơ sở các trang thiết bị sẳn có, phù hợp với không gian. Đồng thời, sưu tầm nguyên vật liệu mở để làm phong phú môi trường cho trẻ hoạt động. 6. Mục đích của giải pháp Khi tiến hành nghiên cứu đề tài này, mục đích của tôi là tìm ra những giải pháp hữu hiệu nhất để xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, thực hiện tốt chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” tại lớp 4- 5 tuổi B6 trường Mầm non Thị trấn Thắng - Hiệp Hòa- Bắc Giang, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Cụ thể: - Giúp giáo viên và học sinh xây dựng môi trường giáo dục mang tính “mở”, kích thích sự tập trung chú ý, tư duy và cảm xúc tích cực của trẻ, thúc đẩy trẻ tham gia hiệu quả vào các hoạt động chơi và trải nghiệm đa dạng. - Tạo cho trẻ cơ hội học tập qua chơi và bằng nhiều cách khác nhau phù hợp với nhu cầu, hứng thú và khả năng của bản thân trẻ. - Cùng nhà trường huy động sự tham gia của gia đình và xã hội, tạo sự thống nhất cùng quan tâm xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ trong trường mầm non góp phần thực hiện có hiệu quả chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”. 7. Nội dung: Bảng khảo sát trước khi áp dụng giải pháp 3
4. STT Tiêu chí khảo sát Khá Tỷ lệ tốt % - Trẻ hứng thú, tích cực, bộc lộ hết khả năng khi tham 1 gia vào việc xây dựng môi trường giáo dục cùng với 13/27 48,1 cô giáo và các bạn. - Trẻ chủ động, mạnh dạn, tự tin thể hiện khả năng của 2 12/27 44,4 mình, vui chơi theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. - Trẻ thể hiện mối quan hệ thân thiện với cô giáo, với 3 13/27 48,1 các bạn và môi trường xung quanh. - Trẻ có kỹ năng sử dụng học liệu và nguyên vật liệu sẵn 4 11/27 40,7 có từ thiên nhiên 7.1. Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến Giải pháp 1: Đánh giá lại thực trạng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho lớp có hiệu quả. Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là một phần quan trọng không thể thiếu của chuyên đề: “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” là một chuyên đề được triển khai và đi vào thực hiện trong giai đoạn 2016 – 2020 và những năm tiếp theo, do đó việc thiết lập và khai thác chúng như một phương tiện giáo dục hữu hiệu. Để có cơ sở đưa ra kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm phù hợp với thực tế của lớp, bản thân tôi là giáo viên đứng lớp và thực hiện chuyên đề, trước khi đi vào thực nghiệm, tôi đã tiến hành đánh giá thực trạng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm của lớp 4-5 tuổi do tôi phụ trách về môi trường, cảnh quan chung và việc sắp xếp, trang trí, sử dụng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm của lớp. Từ kết quả đánh giá này bản thân tôi đã thấy được những điểm làm được và chưa làm được của việc xây dựng và sử dụng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm của lớp, từ đó tôi và giáo viên cùng đứng lớp thiết kế cách sắp xếp trang trí môi trường cụ thể cho lớp mình, đó là thiết lập môi trường giáo dục lấy 4
5. trẻ làm trung tâm phù hợp với trẻ trong độ tuổi có thay đổi so với năm học trước và phù hợp với từng chủ đề. Từ việc sắp xếp, bố trí môi trường giáo dục trong lớp một cách hợp lí, khoa học mà không gian trong lớp học được cải thiện hơn, lớp học không còn bị tù túng, chật chội như trước nữa mà trẻ đã có thể đi lại giao tiếp với nhau trong khi hoạt động, tạo cho trẻ sự tự tin, thoải mái để tham gia một cách chủ động tích cực các hoạt động trong ngày. Hình ảnh môi trường trong lớp trước và sau khi sắp xếp khoa học, hợp lý. 5
6. Đối với môi trường ngoài lớp học như: vị trí các chậu cây xanh, nơi bố trí góc thiên nhiên, khu vực sáng tạo, kỹ năng sống ...Tôi sắp xếp sao cho đẹp mắt, có tính khoa học và đặc biệt là thuận tiện trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục của giáo viên, để vừa quan sát trẻ hoạt động và vừa bao quát được trẻ một cách tốt nhất. Hình ảnh môi trường ngoài lớp trước và sau khi áp dụng giải pháp 6
7. Như vậy thông qua giải pháp này, để nâng cao chất lượng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ hoạt động có hiệu quả thì ngay từ đầu năm học tôi đã đánh giá thực trạng môi trường ở lớp để sắp xếp, bố trí mảng tường chính cũng như sắp xếp, bố trí các góc chơi hợp lý khoa học tạo tiền đề kích thích sự tập trung chú ý, tư duy và cảm xúc tích cực của trẻ, thúc đẩy trẻ tham gia hiệu quả vào các hoạt động chơi và trải nghiệm đa dạng. Giải pháp 2. Trang trí, sắp xếp môi trường khoa học phù hợp, đa dạng, phong phú với chủ đề. 1. Môi trường trong lớp. Việc trang trí lớp theo chủ đề vừa tạo sự chú ý và hứng thú khám phá ở trẻ vừa để cho mọi người biết lớp đang học chủ đề nào. Việc làm này tôi đã thực hiện thường xuyên, nhưng thường chú ý nhiều hơn vào đầu năm học hoặc chuẩn bị kiểm tra, hội thi..., sau đó có trang trí một số hình ảnh đúng theo chủ đề nhưng chưa biết xây dựng ý tưởng sáng tạo hơn cho môi trường được mới mẻ. Để khắc phục tình trạng này, tôi đã thực hiện như sau: * Sắp xếp khuôn viên trong lớp, trang trí lớp theo chủ đề. Đầu năm học, các lớp được trường cung cấp đầy đủ các nguyên, vật liệu cần thiết (xốp màu, keo dán, giấy màu ) để trang trí các mảng tường của lớp theo chủ đề. Trong quá trình trang trí, tôi dự định vị trí các góc chơi phù hợp với lớp mình để gắn tên các góc, các góc hoạt động chính được duy trì thường xuyên, chúng không cần phải di chuyển đi hoặc đóng lại. Tôi bố trí, sắp xếp các khu vực chơi, hoạt động trong lớp đảm bảo an toàn phù hợp với không gian, thuận tiện cho việc sử dụng của cô và trẻ. Khi trang trí lớp ngoài các tranh, ảnh theo chủ đề nhà trường đã trang bị cho lớp, tôi cùng trẻ trò chuyện về nội dung chủ đề, tìm kiếm nguyên, vật liệu, tự làm hoặc sưu tầm các hình ảnh về chủ đề từ tranh, ảnh, sách báo, internet, để làm phong phú hơn chủ đề của lớp mình. 7
8. Ví dụ: Khi sang chủ đề Tết mùa xuân, sau khi tổ chức trò chuyện, xem một số hình ảnh về chủ đề trên máy vi tính cô cho trẻ vẽ, tô màu, cắt dán hoặc sưu tầm tranh ảnh về 1 số loại hoa đặc trưng của tết, các hoạt động đón tết để làm tranh chủ đề và trang trí các mảng tường. Một chủ đề không nhất thiết phải trang trí hoàn chỉnh ngay từ khi bắt đầu, mà có thể bổ sung dần qua từng nhánh nhỏ của chủ đề cho đến khi kết thúc chủ đề. Hình ảnh trẻ cùng cô quan sát, trò chuyện, chuẩn bị hình ảnh chủ đề mới Khi có đủ một số tranh, ảnh cần thiết để trang trí chủ đề, tôi cùng trẻ lựa chọn các loại tranh, hình ảnh để dán các mảng tường, tranh nào có thể treo để tạo không khí sinh động cho lớp học. Việc trang trí các hình ảnh trên tường, giáo 8
9. viên gợi ý cho trẻ lựa chọn và sắp xếp sao cho có thể sử dụng làm tình huống hoặc phương tiện giáo dục cho các hoạt động có chủ đích trong chủ đề. Hình ảnh cô và trẻ lựa chọn tranh trang trí chủ đề * Xây dựng các góc hoạt động trong lớp. Trong lớp học không thể thiếu các góc chơi của trẻ nên cần đảm bảo đủ số lượng góc cho trẻ chơi. Tùy theo không gian, diện tích của lớp có thể bố trí góc chơi hợp lý. Xây dựng các góc hoạt động trong lớp nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân hoặc nhóm nhỏ theo hứng thú và nhu cầu riêng của trẻ với các hình thức hoạt động phong phú, đa dạng, qua đó giúp trẻ tìm hiểu và khám phá cái mới, tích cực tìm hiểu các chức năng sử dụng của đồ dùng đồ chơi và rèn luyện các kỹ năng giao tiếp, hợp tác cùng bạn, hoặc tự giải quyết các nhiệm vụ, Trên cơ sở các góc hoạt động đã xây dựng, tôi chú ý đến cách bày trí nhằm phát huy tối đa diện tích cho trẻ hoạt động: cách sắp xếp các góc; cách đặt tên góc chơi; trưng bày đồ dùng đồ chơi; Cách sắp xếp các góc hoạt động Vị trí các góc chơi phải hợp lý, thuận tiện và có đủ không gian cho trẻ hoạt động. Các góc yên tĩnh (góc học tập, góc sách ) xa góc hoạt động ồn ào (góc phân vai, góc xây dựng ). Sử dụng các giá góc, các loại bàn, bảng thấp, để làm 9
10. ranh giới phân góc vừa không che khuất tầm nhìn, vừa đảm bảo các lối đi để trẻ hoạt động liên các góc. Diện tích trong mỗi góc hoạt động tùy thuộc vào số lượng trẻ chơi và số lượng đồ dùng đồ chơi trong góc. Ví dụ: Ở góc chơi phân vai – nếu bố trí 2 hoặc 3 nhóm chơi như nhóm chơi bán hàng, nhóm chơi nấu ăn...thì diện tích phải rộng hơn, số lượng trẻ chơi nhiều hơn so với nhóm khác trong cùng góc chơi. Hình ảnh minh họa cách sắp xếp các góc chơi Đồ chơi, đồ dùng ở các góc: Đồ dùng đồ chơi ở các góc phải phù hợp với sự phát triển của trẻ, phù hợp với chủ đề và phù hợp với đặc điểm địa phương. Trên thực tế trường đã trang bị 10
11. các đồ dùng đồ chơi cần thiết cho lớp như gạch xây dựng các loại, đồ chơi gia đình, các loại rau củ quả nhưng số lượng còn hạn chế, giáo viên phải tìm kiếm nguyên vật liệu, làm đồ chơi bổ sung cho các góc. Sử dụng các loại phế liệu, nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương để làm đồ chơi cho trẻ, từ các loại chai nhựa, vỏ hộp sữa, hộp bánh kẹo, ống hút, đá, sỏi, lá cây, xốp màu để làm đồ dùng đồ chơi. Mỗi loại vật liệu có thể có thể dùng cho các góc và các hoạt động khác nhau. Có những loại vật liệu được sử dụng nhiều lần cho các góc chơi và các chủ đề chơi khác nhau. Ví dụ các hộp bánh kẹo, hộp bánh Snack, các loại quả dùng để chơi bán hàng ở góc phân vai của chủ đề Gia đình, khi sang chủ đề Tết và mùa xuân, được dùng làm nguyên liệu cùng với giấy màu xanh, dây buộc để gói bánh chưng, bánh tét hoặc trang trí thành các hộp quà, giỏ quà ở góc tạo hình. Hình ảnh đồ chơi ở góc chơi trong lớp 11
12. Những đồ chơi dễ làm, khuyến khích trẻ tham gia cùng cô, các sản phẩm của trẻ làm cùng cô được trưng bày đó là một sự khích lệ, động viên trẻ phấn đấu trong mỗi hoạt động, tạo cho trẻ cảm nhận được “mỗi ngày đến lớp là một ngày vui”, làm cho trẻ thêm yêu trường, lớp. Ví dụ: Trẻ cùng cô cắt, dán xốp, len để làm hoa đào, cành đào, cây quất theo sự tưởng tượng của trẻ để trưng bày trang trí chủ đề, hoặc mang các chai nhựa, vỏ hộp bánh kẹo, vỏ sò, ốc đến lớp để làm đồ dùng đồ chơi. Hình ảnh cô và trẻ cùng làm đồ chơi và trang trí chủ đề Trưng bày – trang trí góc hoạt động: Việc bố trí, trưng bày các thiết bị, đồ dùng, đồ chơi phải phù hợp mục tiêu yêu cầu giáo dục của chủ đề. Khi triển khai chủ đề nào, môi trường các góc phải phản ánh được chủ đề đó. Trang trí phải linh hoạt, hấp dẫn trẻ ngay từ cái nhìn đầu tiên giúp trẻ hứng thú trong quá trình hoạt động, vui chơi. Ví dụ: - Chủ đề Tết mùa xuân: Góc phân vai: Có bánh chưng và nhiều loại bánh kẹo khác nhau, 1 số đồ dùng để chơi bán bánh kẹo ngày tết, bán đồ lưu niệm... - Góc sáng tạo: Tôi chuẩn bị, trưng bày nhiều loại nguyên vật liệu mở khác nhau: cành cây khô, các loại hột hạt, chiếu cói, mẹt, keo.... để trẻ thỏa sức sáng tạo ra những bức tranh về các loại hoa đặc trưng của ngày tết - Góc xây dựng: Gạch xây dựng, các loại cây, hoa, hàng rào trẻ có thể xây dựng chợ hoa ngày tết, vườn hoa mùa xuân, .... - Góc phân vai: Một số đồ chơi rau, củ, quả, bánh chưng để 12
13. - Góc nghệ thuật: Các hộp nhựa gắn treo xung quanh để các loại màu và nguyên vật liệu, ở khoảng giữa để các túi đựng sản phẩm của trẻ là bức tranh các loại hoa, quả được cách điệu nhẹ nhàng Hình ảnh trưng bày đồ dùng đồ chơi ở các góc Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu trong từng góc được sắp xếp phải dễ thấy, dễ lấy, dễ lựa chọn. Trưng bày đồ dùng đồ chơi ở các góc phải lôi cuốn trẻ, có mục đích kích thích sự tò mò sáng tạo của trẻ, với những màu sắc hài hòa, những nhân vật ngộ nghĩnh, phải vừa tầm với của trẻ và đảm bảo an toàn tuyệt đối đối với trẻ Ví dụ: Góc Nghệ thuật: Tôi trưng bày các loại sỏi, hột hạt được sơn màu để vào trong các hộp nhựa trong để đảm bảo an toàn cho trẻ; Nhiều dụng cụ âm nhạc được để trên giá góc dễ thấy, dễ thấy, dễ lấy, 1 số loại đàn hoặc trống được tôi thiết kế vừa tầm của trẻ khi sử dụng... 13
14. Góc học tập: Trang trí các hộp được làm bằng bìa, xốp gắn vào tường để những quyển sách với màu sắc hài hòa, hình ảnh ngộ nghĩnh do cô và trẻ tự làm, vừa cho trẻ dễ thấy, dễ lấy, vừa kích thích sự tò mò của trẻ Hình ảnh trưng bày đồ chơi ở các góc * Hướng dẫn trẻ hoạt động Để phát huy tối đa hiệu quả sử dụng của các góc hoạt động, tôi luôn tạo điều kiện cho trẻ được tham gia vào các hoạt động một cách tích cực. Bởi vì, một môi trường vật chất dù được xây dựng phong phú, nhưng chỉ để trưng bày cho đẹp mắt, không cho trẻ chạm vào vì sợ phá hỏng bao công sức trưng bày thì môi trường đó giống như những ảo ảnh trong sa mạc không giúp ích được gì cho 14
15. cô và trẻ. Do đó, tôi thiết lập môi trường giao tiếp hòa đồng, cởi mở, thân thiện, khuyến khích trẻ tham gia vào các hoạt động của lớp. Khuyến khích trẻ hoạt động trong môi trường mở, trẻ được thỏa mãn thực hiện nhiệm vụ theo ý định của mình. Rèn cho trẻ một thói quen lấy, cất đồ dùng đồ chơi đúng nơi quy định. Khi chơi xong phải cất gọn gàng ngăn nắp... Trong quá trình hoạt động giáo viên phải bao quát, chú ý đến hứng thú và tôn trọng ý thích cá nhân, không áp đặt trẻ. Hình ảnh trẻ đang hoạt động ở các góc Như vậy với việc xây dựng môi trường giáo dục trong lớp theo hướng lấy trẻ làm trung tâm tôi nhận thấy trẻ rất hứng thú, tích cực, mạnh dạn tự tin tham 15
16. gia hoạt động. Trẻ đã chủ động tìm kiếm, sử dụng nhiều nguyên vật liệu, cùng với sự hướng dẫn của cô đã bộc lộ hết khả năng của mình tạo ra nhiều góc, mảng tường trang trí mở, đẹp mắt. Từ đó tạo cho trẻ tâm thế thích đến trường hơn và tạo được sự gần gũi giữa cô và trẻ. 2. Môi trường bên ngoài lớp học. Đối với trẻ mầm non, môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ. Chính vì vậy mà cảnh quan môi trường ngoài lớp học là vô cùng cần thiết đối với quá trình giáo dục trẻ. Vì vậy ngay từ đầu năm học song song với việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong lớp tôi và giáo viên cùng đứng lớp thiết kế và bố trí môi trường ngoài lớp học sao cho khoa học, hấp dẫn và có tác dụng giúp trẻ khám phá trải nghiệm hiệu quả. Môi trường bên ngoài lớp gồm có khu vui chơi sáng tạo, kỹ năng sống, góc thiên nhiên cho trẻ chăm sóc cây hoa, tùy theo khuôn viên và diện tích để thiết kế sắp đặt sao cho phù hợp. Khuôn viên bên ngoài của lớp đẹp và phong phú sẽ giúp cho trẻ được hoạt động tích cực. Do đó, tôi chú trọng sắp xếp các khu vực môi trường bên ngoài lớp học sao cho khoa học và an toàn. Với môi trường này, bố trí khu vực chơi cho trẻ không những phải đảm bảo tính giáo dục, thẩm mỹ mà còn phải đảm bảo phù hợp, an toàn cho trẻ. Ngoài việc trang trí môi trường bên ngoài, tôi còn chuẩn bị những đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu mở cho trẻ chơi và khám phá trải nghiệm. Ví dụ: Góc thiên nhiên: Tôi tận dụng 1 góc ngoài hiên lớp trang tí và trưng bày góc thiên nhiên với một số đồ dùng, dụng cụ chăm sóc cây được móc treo vào giá nhỏ trên tường. Trẻ vừa dễ thấy, vừa dễ lấy để chăm sóc cây... - Góc sáng tạo: Tôi bố trí, sắp xếp ở hiên trước của lớp học. Phía dưới tôi chuẩn bị rất nhiều các nguyên vật liệu mở để trẻ được tự lựa chọn và tạo ra sản phẩm theo trí tưởng tượng sáng tạo của trẻ, trên mảng tường là nơi trưng bày những sản phẩm làm ra của trẻ, vừa tạo được không gian đẹp mắt, vừa để cả trẻ và phụ huynh thấy được sản phẩm do con em mình làm ra. Từ đó trẻ hứng thú đến lớp, chủ động, tự tin tham gia vào các hoạt động cùng cô và các bạn; phụ 16
17. huynh thấy đựợc những sản phẩm đẹp đó sẽ cùng cô giáo tham gia sưu tầm nguyên vật liệu, phế liệu sãn có làm đồ dùng đồ chơi để cho trẻ hoạt động.... Góc kỹ năng sống: Tôi chuẩn bị nhiều nguyên vật liệu đan tết, dây len để trẻ chơi đan tết, chơi xâu dây, Hình ảnh môi trường bên ngoài lớp học của bé Với giải pháp này, môi trường bên ngoài của lớp được cải thiện đáng kể, các khu vui chơi cho trẻ được bố trí sắp xếp khoa học, sáng tạo. Trẻ được trải nghiệm, khám phá một cách tích cực, giúp trẻ có thêm những kiến thức và kỹ năng cần thiết. *Tuyên truyền các bậc phụ huynh 17
18. Để giảm tải thời gian dành cho việc tìm kiếm, sưu tầm nguyên vật liệu làm đồ dùng đồ chơi ở các góc trong và ngoài lớp theo chủ đề cho trẻ hoạt động, tôi tuyên truyền với phụ huynh kế hoạch và hiệu quả của việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm để phụ huynh ủng hộ, giúp đỡ giáo viên tạo môi trường tốt cho trẻ hoạt động. Ví dụ: - Tôi tuyên truyền tới phụ huynh thông qua bảng tuyên truyền của lớp về nội dung học tập và giảng dạy của cô và trò trong lớp; - Tuyên truyền thông qua các buổi họp phụ huynh định kỳ, qua giờ đón trả trẻ, từ đó phụ huynh biết được hiệu quả của việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Hình ảnh tuyên truyền tới phụ huynh Qua việc tuyên truyền và phối kết hợp với các phụ huynh tôi nhận thấy sự quan tâm ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh. Ví dụ: Mời phụ huynh tham quan lớp, dự giờ một số hoạt động trải nghiệm của lớp, cùng cô và trẻ làm dồ dùng đồ chơi cho trẻ hoạt động; tham quan triển lãm đồ dùng để phụ huynh hiểu rõ những khó khăn hạn chế về cơ sở vật chất trang thiết bị để đáp ứng kịp thời cho nhu cầu dạy và học hiện nay. Qua đó vận động phụ huynh tham gia đóng góp ủng hộ thêm các nguồn nguyên vật 18
19. liệu có sẳn của gia đình hoặc nguyên vật liệu phế thải, các loại sách báo tranh truyện, cây xanh cho lớp nhằm thực hiện tốt việc chăm sóc giáo dục cháu. Hình ảnh phụ huynh tham gia ủng hộ Như vậy thông qua tuyên truyền tới các bậc phụ huynh về kế hoạch và hiệu quả của việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tôi đã nhận được sự quan tâm rất nhiều của các bậc phụ huynh về việc ủng hộ nguyên vật liệu và thời gian tham gia một số hoạt động cùng cô và trẻ. 19
20. * Kết quả của giải pháp: Quá trình áp dụng giải pháp, tôi đã thu được kết quả khá khả quan. Thể hiện qua các bảng so sánh kết quả so với đầu năm học như sau: Trước khi áp Sau khi áp Tăng dụng giải dụng giải (+), STT Tiêu chí khảo sát pháp pháp giảm Khá Tỷ lệ Khá Tỷ lệ (-) Tốt % Tốt % - Trẻ hứng thú, tích cực, bộc lộ hết khả năng khi tham gia vào 1 13/27 48,1 27/27 100 +51,9 việc xây dựng môi trường giáo dục cùng với cô giáo và các bạn. - Trẻ chủ động, mạnh dạn, tự tin thể hiện khả năng của mình, vui 2 12/27 44,4 26/27 96,3 +51,9 chơi theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. - Trẻ thể hiện mối quan hệ thân 3 thiện với cô giáo, với các bạn và 13/27 48,1 26/27 96,3 48,2 môi trường xung quanh. - Trẻ có kỹ năng sử dụng học liệu 4 và nguyên liệu sẵn có từ thiên 11/27 40,7 25/27 92,5 51,8 nhiên 7.2. Thuyết minh về phạm vi áp dụng: Với những giải pháp đã thực hiện, tôi đã áp dụng phù hợp và rất hiệu quả ở lớp 4-5 tuổi B6 và các lớp 4-5 tuổi trong trường mầm non Thị trấn Thắng. Tôi nhận thấy các giải pháp còn có khả thi khi áp dụng cho các lớp 4-5 tuổi trường mầm non trong huyện có cùng đặc thù để xây dựng môi trường bên trong và ngoài lớp học cho trẻ hoạt động, nhằm nâng cao chất lượng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non. 20