Một số giải pháp giúp trẻ 3- 4 tuổi mạnh dạn, tự tin, hứng thú tham gia vào hoạt động góc trong trường mầm non

Nội dung text: Một số giải pháp giúp trẻ 3- 4 tuổi mạnh dạn, tự tin, hứng thú tham gia vào hoạt động góc trong trường mầm non

1. CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP 1. Tên giải pháp: “Một số giải pháp giúp trẻ 3- 4 tuổi mạnh dạn, tự tin, hứng thú tham gia vào hoạt động góc trong trường mầm non”. 2. Ngày giải pháp được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: - Ngày áp dụng lần đầu: Bắt đầu từ 25 tháng 9 năm 2020 đến ngày 25/12/2020 năm học 2020 - 2021. 3. Các thông tin cần bảo mật (nếu có): Không 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm Nhiệm vụ trọng tâm của ngành học mầm non là phát triển toàn diện cho trẻ về mọi mặt, thì hoạt động góc đối với trẻ mẫu giáo ngoài việc giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu vui chơi, giải trí còn có vai trò quan trọng đối với việc học tập và phát triển. Trong khi tổ chức hoạt động góc nếu cô giáo có hình thức và phương pháp tổ chức linh hoạt, hấp dẫn đồng thời sử dụng đồ dùng, đồ chơi luôn đa dạng và phong phú sẽ giúp trẻ phấn khởi, thích thú, từ đó kích thích trẻ tích cực học tập hơn và mang lại những giá trị tinh thần, thể chất tốt hơn cho sự phát triển toàn diện của trẻ sau này. Nhưng ngược lại nếu giáo viên chưa chuẩn bị tốt về nội dung, phương pháp, môi trường và sáng tạo về hình thức thì trẻ sẽ cảm thấy không tập trung và chán nản. - Trước đây khi tổ chức hoạt động góc, một số phương pháp tôi vẫn thực hiện như sau: 4.1. Xây dựng kế hoạch nội dung chơi còn cứng nhắc, dập khuôn theo chương trình nhà trường nên sẵn Việc xây dựng nội dung chơi ở các góc còn nghèo nàn, trong mỗi góc chỉ 1 trò chơi ít thay đổi chủ yếu cho trẻ chơi các trò chơi dễ. Cứng nhắc về thời gian thực hiện nội dung chơi mà không chú trọng đến nhu cầu và sự hứng thú của trẻ. Ví dụ: - Ở góc sách - truyện trẻ chỉ chơi xem tranh, đọc sách.... - Hay ở góc phân vai chỉ chơi nấu ăn, hoặc bán hàng... Chính vì vậy mà trẻ nhàm trán không hứng thú, không có sự liên kết trong nhóm và các nhóm chơi trong lớp.... 4. 2. Việc xây dựng môi trường, đồ chơi ở các góc còn sơ sài, không hấp dẫn trẻ - Trước đây khi tổ chức hoạt động góc tôi chưa chú trọng nhiều đến việc xây dựng môi trường và chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phục vụ chủ đề chủ điểm, chưa chú trọng đến việc sắp xếp các góc theo hướng mở, khi thực hiện vẫn mang tính dập khuân.
2. 2 - Chưa chủ động bổ sung nguyên liệu, học liệu mới. - Các góc chơi chưa rõ ràng còn cố định, trang trí sơ sài chủ yếu là các mảng tranh vẽ hoặc in sẵn. - Chưa có mảng trang trí hoặc mảng hoạt động mở hoạt động cho trẻ trực tiếp chơi hoặc có mảng mở nhưng khó hoạt động. - Ở các góc chơi đồ dùng sắp xếp, bầy nhiều hơn đồ chơi, chủ yếu sắp xếp tiện cho cô dễ lấy, dễ cất, ít cho trẻ chơi vì ngại cất, sợ hỏng. - Đồ chơi ở các góc còn ít, chưa đẹp, chưa hấp dẫn chưa tạo hứng thú cho trẻ, chủ yếu đồ chơi mua sẵn, không có đồ chơi tự làm mang tính chất gần gũi gắn với cuộc sống thực của trẻ. 4.3. Chưa dành thời gian và tạo cơ hội cho trẻ được tham gia tất cả các góc chơi - Phương pháp trước đây trẻ chơi ở góc nào thì mãi mãi chơi ở góc đó, cô ấn định mỗi góc 1 trẻ giỏi làm thủ lĩnh đóng vai chính. Trẻ ít hoặc không được lựa chọn góc chơi, trò chơi mà trẻ thích. - Giáo viên chưa quan tâm đến sự lĩnh hội và thể hiện trên trẻ, nếu có cũng chỉ mang tính chất hình thức. 4.4. Phương pháp và hình thức tổ chức chưa linh hoạt, sáng tạo - Giáo viên chưa biết khuyến khích trẻ hoạt động tích cực với đồ dùng, đồ chơi và nguyên liệu thiên nhiên nên trẻ không tập trung, nhanh chán, đặc biệt với trẻ 3 tuổi có thể nắm các thông tin thông qua giao tiếp, bắt đầu nhận ra các mối quan hệ đơn giản dưới dạng các câu hỏi đơn giản: tại sao? để làm gì? như thế nào? Trẻ có thể gặp khó khăn trong phát âm, diễn đạt bằng lời nói. Trẻ cần được người lớn chú ý, có sự tin tưởng, khích lệ của người lớn để trẻ không thờ ơ chán nản. Cô giáo thường giao nhiệm vụ cho trẻ để trẻ thực hiện mà quên đi quá trình để trẻ thực hiện rất cần có cô ở bên cạnh. - Khi tổ chức giáo viên thường tổ chức cho trẻ chơi những trò chơi lặp đi lặp lại không thay đổi theo chủ đề. - Nhiều khi cô giáo lại coi góc tĩnh để rèn trẻ hiếu động và là nơi để các cháu hay nghịch của lớp chơi để không làm hỏng đồ chơi hay ảnh hưởng đến lớp.... 4.5. Sự hợp tác, chia sẻ của phụ huynh còn hạn chế Phụ huynh quan tâm chăm sóc giáo dục trẻ nhưng chỉ chú trọng vào hoạt động học có chủ đích coi nhẹ hoạt động vui chơi của trẻ nhiều phụ huynh chưa biết đến các góc hoạt động và nội dung chơi trong các góc chơi của trẻ, nên giáo viên cũng gặp khó khăn trong việc trao đổi với trẻ về nội dung chơi, đồ chơi và việc hướng dẫn con chơi ở nhà, ở trường.
3. 3 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp Là một giáo viên chủ nhiệm lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi nhiều năm, trong quá trình thực hiện và tìm hiểu tôi nhận thấy từ những năm học trước đây có nhiều nguyên nhân khiến trẻ không hứng thú trong hoạt động góc, không chủ động, không phát huy hết khả năng và sự mạnh dạn tự tin của mình. Trẻ vẫn còn nhút nhát, sợ hãi, lo âu bởi do lần đầu trẻ mới đến lớp. Mà tổ chức hoạt động góc giúp trẻ rèn luyện trí nhớ, tính quan sát, kỹ năng phân biệt, so sánh, nhằm giúp trẻ khắc sâu kiến thức, trẻ hiểu thêm về nội dung bài học, giúp trẻ phát triển tình cảm, hình thành mối quan hệ với mọi người xung quanh. Nên cần thực hiện áp dụng các giải pháp tổ chức hoạt động góc giúp trẻ phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất làm giàu vốn kinh nghiệm tăng thêm sự hiểu biết và phát triển tri thức cho trẻ, làm giàu vốn từ cho trẻ, mở rộng các mối quan hệ qua lại của trẻ với môi trường xung. Chính vì tầm quan trọng muốn giúp cho sự hứng thú trong hoạt động chơi của trẻ ngày càng nhiều hơn, mở mang kiến thức sâu rộng hơn đó là lý do tôi chọn đề tài “Một số giải pháp giúp trẻ 3- 4 tuổi hứng thú, mạnh dạn, tự tin tham gia vào hoạt động góc”. 6. Mục đích của giải pháp Khi đưa ra một số giải pháp tổ chức hoạt động góc giúp trẻ hứng thú, mạnh dạn tự tin hơn khi tham gia trò chơi ở các góc nhằm mục đích: - Giúp trẻ biết liên kết các nhóm chơi, hợp tác cùng nhau làm việc theo nhóm, trẻ có kỹ năng giao tiếp mạnh dạn, tự tin, ứng xử phù hợp với vai chơi. - Giúp giáo viên nắm chắc nội dung giáo dục có nhiều kinh nghiệm khi thiết kế môi trường, xây dựng và tổ chức hoạt động góc cho trẻ. Tổ chức hoạt động góc linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với trẻ 3 - 4 tuổi, với các chủ đề và phù hợp với từng thời điểm. Giáo viên được trao đổi kiến thức, kinh nghiệm dạy trẻ qua các môn học, các hoạt động . - Nhằm mục đích tuyên truyền sâu rộng tới các bậc phụ huynh nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của bậc học mầm non đặc biệt đối với hoạt động góc, đồng thời phối kết hợp cùng các bậc phụ huynh, giáo viên và nhà trường trong việc sưu tầm, tận dụng nguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động tại trường mầm non. 7. Nội dung 7.1. Thuyết minh giải pháp - Nội dung: Trong quá trình tổ chức cho trẻ tham gia vào hoạt động góc giáo viên có vai trò rất quan trọng trong việc hỗ trợ trẻ học thông qua chơi, để trẻ "Chơi mà học, học bằng chơi". Trong quá trình điều tra thực tiễn tại lớp học, để thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục trẻ nói chung và yêu cầu cần đạt của hoạt động góc cho trẻ nói riêng tôi đã đi vào khảo sát, nắm được mặt mạnh, mặt yếu và khả năng của từng trẻ.
4. 4 Để đạt hiệu quả thông qua chơi, nhằm thu hút sự tập trung chú ý, rèn luyện kỹ năng chơi, khả năng giao tiếp, tăng khả năng nhận thức cho trẻ, tôi tiến hành thực hiện một số giải pháp nhằm khắc phục cải tiến những hạn chế của giải pháp cũ đồng thời đưa ra một số giải pháp mới để đạt hiệu quả như sau: 1. Xây dựng nội dung kế hoạch, tổ chức cho trẻ chơi phù hợp độ tuổi và điều kiện thực tế. 2. Tạo môi trường cho trẻ hoạt động tích cực, tự trải nghiệm, khám phá. 3. Tăng cường công tác làm đồ dùng, đồ chơi ở các góc và tổ chức cho trẻ tự làm. 4. Tạo cơ hội cho trẻ giao lưu liên kết các góc chơi, tôn trọng nhu cầu, sở thích và khả năng của mỗi trẻ. 5. Linh hoạt, sáng tạo về phương pháp hình thức tổ chức. 6. Thực hiện tốt công tác tuyên truyền phối hợp với các bậc phụ huynh - Các bước tiến hành giải pháp: 1. Giải pháp 1. Xây dựng nội dung kế hoạch tổ chức cho trẻ chơi phù hợp độ tuổi và điều kiện thực tế Muốn cho trẻ thực hiện hoạt động vui chơi ở các góc một cách rõ ràng, cụ thể và mang tính chặt chẽ thì việc xây dựng kế hoạch lựa chọn nội dung chơi ở các góc, nhu cầu sử dụng đồ chơi của trẻ phải như thế nào? hoặc góc chơi này nó liên kết với góc chơi kia bằng cách nào thông qua việc sử dụng đồ chơi như thế nào để phát triển nội dung chơi? Vì vậy, muốn trẻ chơi tốt thì tôi cũng cần phải hiểu được ý nghĩa của từng trò chơi để chuẩn bị nội dung chơi cho phù hợp. Nắm được khả năng trẻ ở lớp mình và những kiến thức, kỹ năng gì cần được phát triển cho trẻ. Muốn cho trẻ thực hiện hoạt động vui chơi ở các góc một cách rõ ràng, cụ thể và mang tính chặt chẽ thì việc xây dựng nội dung chơi ở các góc và tổ chức cho trẻ chơi là một giải pháp khá quan trọng trong việc tổ chức cho trẻ chơi hoạt động góc. Nội dung chơi được thay đổi theo từng chủ đề. Trong mỗi chủ đề thì nội dung chơi ở các góc phải xoay quanh chủ đề đó và có sự liên kết giữa các góc. Ví dụ 1: Chủ đề Trường mầm non của bé tại một số góc chơi tôi lựa chọn trò chơi như sau: - Góc phân vai: Chơi bán hàng: Trò chơi đóng vai cô giáo - Góc xây dựng, lắp ghép: Xây dựng mô hình trường mầm non, lắp ghép bập bênh, cầu trượt, đu quay.... - Góc sách truyện: Xem tranh ảnh; Làm sách tranh về trường mầm non của bé. - Góc khám phá: Chơi với lô tô tìm đồ dùng đồ chơi trong trường mầm non, Bé chơi với cát nước làm thí nghiệm vật chìm, vật nổi, in hình trên cát . Việc xây dựng nội dung các góc chơi phù hợp với trẻ, bản thân tôi nhận thấy trẻ trong lớp hoạt động tốt hơn, khi chơi qua các chủ đề nội dung chơi không bị chồng chéo giúp cho trẻ luôn cảm thấy mới mẻ khi được hoạt động càng kích thích
5. 5 tính tích cực khám phá cho trẻ trong các giờ hoạt động. Qua đó giúp trẻ nắm vững được kinh nghiệm chơi ở mỗi chủ đề một cách tốt nhất. 2. Giải pháp 2. Tạo môi trường cho trẻ hoạt động tích cực, tự trải nghiệm, khám phá Vì môi trường hoạt động giúp trẻ tìm tòi, khám phá và phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn, có vai trò quan trọng đối với sự phát triển thể chất, trí tuệ tình cảm kỹ năng xã hội, khả năng thẩm mỹ, sự sáng tạo của trẻ. Khi thiết kế các khu vực góc chơi trong lớp nên có ranh giới (có thể sử dụng giá, tủ thấp, rèm, bìa, hàng rào thấp ), sắp xếp các lối đi lại thuận tiện giúp trẻ thiết lập mối quan hệ khi chơi. Đặc biệt đối với trẻ 3-4 tuổi số lượng góc chơi cần bố trí ít hơn so với trẻ mẫu giáo nhỡ và lớn vì vốn kinh nghiệm của trẻ cọn hạn chế, tuy nhiên cần chú ý đến số lượng trẻ chơi, hứng thú của trẻ, diện tích của lớp. Chú ý đến không gian của lớp để sắp xếp các góc chơi phù hợp, đặt tên góc dễ hiểu đối với trẻ. Bố trí góc chơi yên tĩnh (tạo hình, sách ) xa các góc ồn ào (xây dựng, gia đình, bán hàng..). Có góc cố định (góc sách chuyên, góc phân vai, góc khám phá), có góc di động hoặc thay đổi tuỳ theo chủ đề chính của lớp trong thời gian đó. - Giáo viên cần sắp xếp đồ chơi, học liệu để mở, vừa tầm với của trẻ - Sau mỗi chủ đề tôi thường thay đổi cách bố trí và hoạt động ở các góc để tạo cảm giác mới lạ và hấp dẫn đối với trẻ. -Tại các góc tôi thường sưu tầm, thiết kế các hình ảnh ngộ nghĩnh, đáng yêu, có màu sắc đẹp. - Trong các góc tôi trang trí các hình ảnh phù hợp với nội dung chơi gần gũi đối với trẻ tạo cảm giác thoải mái, kích thích trẻ chơi, chuẩn bị các đồ dùng mở để trẻ chơi. - Trang trí tranh mảng tường đơn giản có màu sắc tươi sáng, hấp dẫn trẻ. Tranh ảnh được trang trí vừa tầm mắt trẻ, không trang trí quá nhiều tranh ảnh. Đồ dùng tại các góc cần bày biện sắp xếp cho khoa học đẹp mắt, bày biện hấp dẫn nhằm gây cảm xúc, ấn tượng cho trẻ khi tham gia hoạt động góc. Ở mỗi góc chơi sẽ được đặt giá để trưng bày đồ chơi giúp trẻ dễ dàng quan sát nhận biết góc chơi. Ví dụ: Hình ảnh một số góc tôi đã trang trí Hình ảnh trang trí góc nghệ thuật
6. 6 Góc phân vai Hình ảnh góc khám phá + Không gian ngoài lớp học cũng rất quan trọng đối với trẻ, tôi tận dụng thêm mảng sân chơi trước lớp trang trí với tên gọi gần gũi như “Dòng chảy của cát” Giọt nước kỳ diệu”...nhằm tạo hứng thú cho trẻ để trẻ thỏa mãn nhu cầu chơi, kích thích tính tò mò, khám phá phát triển trí tưởng tượng, sự sáng tạo của trẻ.
7. 7 + Với góc nghệ thuật tôi trang trí cho góc, có một phần mở trống để trẻ tham gia hoạt động. Khi trẻ tham gia hoạt động ở góc này trẻ sẽ tạo ra sản phẩm và được trưng bày, qua các sản phẩm này vừa để trẻ thấy được tác phẩm do chính tay trẻ làm và các bạn có thể nhận xét, so sánh sản phẩm, đồng thời đây cũng là một cách tuyên truyền tới phụ huynh về sản phẩm do chính các bạn tạo ra. Các sản phẩm tạo hình do trẻ tạo ra - Để tạo hứng thú cho trẻ tham gia vào hoạt động thì đồ dùng, đồ chơi ở các góc phải được sắp xếp gọn gàng, khoa học đảm bảo trong quá trình tham gia vào hoạt động trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ tìm đa dạng về chủng loại cho trẻ được lựa chọn.
8. 8 => Tóm lại: Qua việc xắp sếp, bố trí, trang trí góc chơi nổi bật hấp dẫn, phù hợp đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 3- 4 tuổi, tôi thấy trẻ trong lớp rất thích mỗi khi tới lớp, đến giờ chơi trẻ đã mạnh dạn tự mình kể tên các góc chơi, trò chơi ở các góc nêu nên ý kiến khi muốn chơi ở góc nào, không cần cô phải chỉ dẫn hay áp đặt như trước nữa. 3. Giải pháp 3: Tăng cường công tác làm đồ dùng, đồ chơi ở các góc và tổ chức cho trẻ tự làm Muốn cho trẻ hoạt động tốt ở hoạt động này, thì ngay từ đầu năm học tôi đã lên kế hoạch cho việc làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ ở các góc, một cách rõ ràng cụ thể cho việc làm đồ dùng, đồ chơi. Từ các nguyên vật liệu tưởng chừng bỏ đi trong sinh hoạt hàng ngày như: Vỏ hộp bánh kẹo, lịch cũ, vỏ chai lọ, vỏ hộp sữa chua, vỏ lon bia..vv. Với giáo viên mầm non đây lại là những nguyên vật liệu mà có thể thiết kế tạo ra những đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho trẻ trong rất nhiều các hoạt động, đặc biệt trong giờ hoạt động góc, tôi đã tận dụng, sáng tạo ra những sản phẩm hữu ích thiết thực và hấp dẫn phục vụ cho hoạt động góc góp phần quan trọng cho trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động góc một cách tích cực và say xưa hơn. Những đồ dùng đồ chơi như hộp nước tẩy nhà vệ sinh, hộp sữa chua, lõi quận chỉ, vỏ hộp dầu rửa bát cùng xốp mầu được tạo thành các sản phẩm: Cái đàn, mũ múa, lọ hoa, cái phích, cây rau, cây xanh, cây hoa. Tất cả những nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn không gây thương tích cho trẻ, không độc hại, không sắc nhọn. Ảnh một số đồ dùng, đồ chơi tự tạo của giáo viên và phụ huynh Tại các góc chơi lựa chọn cần những đồ dùng gì? Để sưu tầm nguyên vật liệu và làm đồ chơi cho phù hợp. Tận dụng nguyên liệu vải vụn, que tre, bìa lịch để làm rối tay, rối dẹt, sách truyện, tận dụng bìa, vải vụn tạo thành vườn cổ tích đẹp hấp
9. 9 dẫn để trẻ tập kể chuyện sáng tạo với các nhận vật cắt rời, miếng xốp, hộp bánh cũ, bìa cốc nhựa, lõi gối cũ để làm ra các sản phẩm cho trẻ hoạt động. - Ví dụ: Một số hình ảnh một số đồ dùng tự tạo ở góc
10. 10 Ngoài ra tôi cũng thường xuyên cho trẻ tự làm một số đồ dùng đồ chơi dễ, quen thuộc khuyến kích trẻ hứng thú và tự làm theo cô khi cô làm mẫu trẻ thực hiện làm theo. Hình ảnh trẻ cùng cô làm đèn lồng ngày tết
11. 11 Vậy với đồ dùng, đồ chơi tự làm tận dụng làm sao để không tốn tiền; không tốn nhiều công sức; dễ làm, tận dụng nguyên vật liệu địa phương, vật liệu phế thải dế kiếm, dễ tìm, không độc hại, sử dụng hiệu quả, mang lại giá trị kinh tế cao. Sau khi áp dụng giải pháp này, lớp học có nhiều đồ dùng, đồ chơi được làm từ nguyên liệu phế thải có thẩm mĩ, thân thiện với trẻ môi trường. Trẻ rất hứng thú khi được chơi với những đồ chơi đó. Trẻ hứng thú, mạnh dạn, tích cực hơn khi tham gia vào hoạt động góc. 4. Biện pháp 4: Tạo cơ hội cho trẻ giao lưu liên kết các góc chơi, tôn trọng nhu cầu, sở thích và khả năng của mỗi trẻ Việc liên kết các góc chơi sẽ giúp cho trẻ được giao lưu với nhau trong quá trình chơi và tránh nhàm chán ở từng góc chơi. Đồng thời giúp cho ngôn ngữ của trẻ được phát triển. Khi trẻ chơi giáo viên cần sử dụng các câu hỏi để gợi ý hoặc bổ sung thêm trò chơi, tạo tình huống giúp trẻ biết liên kết góc chơi với nhau. * Ví dụ: - Khi trẻ chơi tại góc phân vai trẻ đóng vai “Bác sỹ” chưa có sự giao lưu liên kết với các nhóm khác tôi gợi ý trẻ các nhóm đến giao lưu: Các bác ơi hôm nay phòng khám nhà bác Vân tổ chức khám sức khỏe miễn phí đấy! các bác có ai cần kiểm tra sức khỏe nào? Và như vậy trẻ từ các nhóm khác sẽ đến góc phân vai để khám bệnh: Bé tập làm bác sỹ
12. 12 - Ở góc xây dựng tôi đến gợi hỏi trẻ: Các bác đang xây dựng công trình gì? Tôi thấy các bác xây xong hàng rào rồi bây giờ các bác hãy đến của hàng mua cây hoa về trồng cho vườn hoa thật đẹp nhé. Qua việc gợi ý của cô trẻ biết liên kết cùng nhau khi chơi, biết giao lưu giữa các nhóm chơi . Trẻ ở góc xây dựng đến giao lưu với các bạn ở góc phân vai Từ những câu gợi ý đó trẻ sẽ có hứng thú để chơi tiếp và dần dần biết liên kết chơi giữa các góc với nhau và hoạt động chơi của trẻ cũng phong phú hơn, đa dạng hơn. Buổi chơi của trẻ đạt kết quả tốt hơn, và điều quan trọng tôi thấy buổi chơi của trẻ không bị nhàm chán, trẻ chơi hứng thú hơn Bên cạch việc tạo tình huống để trẻ liên kết các nhóm chơi tôi đặc biệt chú trọng học tập lấy trẻ làm trung tâm: Tạo nhiều cơ hội cho trẻ lựa chọn học liệu, trò chơi, góc chơi, không áp đặt trẻ vào vị trí chơi theo ý cô để trẻ có thể chủ động vui chơi, thực hành, khám phá và trải nghiệm về trò chơi mà mình đã chọn. Vậy việc tạo môi trường giao tiếp thân thiện giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ, trẻ với mọi người xung quanh sẽ tạo bầu không khí đầm ấm trong lớp, giúp trẻ thể hiện được tình cảm sự yêu thương tôn trọng mọi người, sự vật gần gũi xung quanh, tạo cơ hội cho trẻ bộc bạch tình cảm, suy nghĩ của bản thân, nói lên ý muốn của mình, trẻ mạnh dạn, tự tin trao đổi cùng bạn cùng học, cùng chơi, đoàn kết, chia sẻ, hợp tác một cách thoải mái vui vẻ.
13. 13 5. Giải pháp 5: Linh hoạt sáng tạo về phương pháp hình thức tổ chức Khi tổ chức hoạt động giáo viên cần linh hoạt về phương pháp hình thức tổ chức. Lựa chọn nội dung trò chơi phải phù hợp theo chủ đề, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương và đồ dùng, đồ chơi của lớp mà tổ chức hoạt động. Hoạt động góc phản ánh sự sáng tạo, độc đáo của nhận thức và ngôn ngữ, nó là tác động qua lại giữa trẻ với môi trường xung quanh. Nó phản ánh chân thực một phần cuộc sống của thế giới người lớn thu nhỏ. Ngay từ đầu năm học khi tiếp nhận học sinh tôi đã tiến hành khảo sát trong hoạt động góc để đánh giá về phương pháp, hình thức tổ chức của cô, qua đó đánh giá sự hứng thú, tích cực, chủ động và sáng tạo khi tham gia chơi của trẻ. Từ đó tìm ra nguyên nhân, biện pháp, hình thức tổ chức hoạt động nhằm áp dụng sao cho phù hợp với thực tế. Tôi thấy rất băn khoăn cần làm thế nào để tổ chức hoạt động góc cho trẻ đạt hiệu quả cao, giúp trẻ được hoạt động một cách thoải mái, tự tin nhất. Để trẻ cảm thấy không bị gò bó, áp đặt và luôn hứng thú, tích cực, chủ động, sáng tạo khi tham gia vào hoạt động. Chính vì vậy khi tổ chức cho trẻ tham gia vào hoạt động góc tôi vận dụng linh hoạt về phương pháp và hình thức tổ chức cho trẻ chơi. Phần thỏa thuận chơi: Cần cho trẻ tự chọn trò chơi, bạn chơi, góc chơi theo ý trẻ tránh gò bó, áp đặt trẻ chơi theo sự phân công của cô. Tạo sự hứng khởi, tự nguyện tham gia chơi cho trẻ. Ví dụ: Ở chủ đề “Những động vật bé yêu” Thỏa thuận chơi: Giáo viên đóng vai trò là người dẫn dắt, gợi ý cho trẻ nói tên các góc chơi. Giáo viên nói cho trẻ nghe ngày hôm nay các con sẽ được chơi trò chơi ở các góc.... Đối với chủ đề mới: Cô nói; ở góc phân vai cô có trò chơi: Bán hàng các con vật giống, cửa hàng ăn và chơi gia đình; Bạn nào thích chơi ở góc này? Trẻ giơ tay nhận vai chơi; Cô nói bạn nào thích chơi ở góc này lúc nữa về góc chơi và chơi cùng bạn A; Ở các góc còn lại tương tự như góc phân vai cô cho trẻ tự nhận góc chơi và rủ bạn về góc và cùng nhau chơi những trò chơi cô đã gợi ý. Đối với chủ đề đã được thực hiện vài ngày hoặc 1-2 tuần cô có thể hỏi trẻ: Ở góc này hàng ngày các con thường chơi trò chơi gì? Bạn nào thích chơi trò chơi này lúc nữa các con rủ bạn về góc cùng chơi nhé.... Trong quá trình chơi: Trong quá trình trẻ chơi tôi tiếp cận góc chơi và giao lưu cùng trẻ để trẻ mạnh dạn hơn khi giao tiếp và thể hiện tốt vai chơi của mình. Tôi gợi ý, hướng dẫn thêm cho trẻ khi chơi, không để trẻ cứ chơi suốt một góc chơi (Ví dụ: Khi trẻ chơi tạo góc Nghệ thuật tôi gợi ý trẻ : Con có thể mang sản phẩm của mình sang tặng các bạn góc sách- truyện để các bạn làm sách và con có thể chơi cùng bạn tại góc đó...) Trong khi trẻ chơi giáo viên cần gợi ý để trẻ giao lưu các góc chơi một cách tích cực, tránh tình trạng để trẻ cứ chơi mãi một góc trong một giờ học và chơi nhiều lần một góc trên 1 tuần, cần thay đổi góc như vậy trẻ mới không nhàm chán và tạo cảm giác tích cực tham gia vào trò chơi, mong chờ đến giờ hoạt động góc,
14. 14 để được chơi và thể hiện tốt vai chơi của mình. Từ đó trẻ có thể phát huy tính tích cực và khả năng sáng tạo của trẻ. Ví dụ: Tại góc phân vai tôi hỏi trẻ: Con đang chơi trò chơi gì? (Con chơi trò bán hàng ạ). Nhà con bán hàng gì đây? Bao nhiêu tiền đĩa bánh này?...vv Hình ảnh cô giao lưu cùng trẻ tại góc phân vai Khi tổ chức các góc chơi tôi luôn chú ý đến số lượng trẻ ở trong lớp để lựa chọn tổ chức các góc chơi trong buổi chơi và chia số lượng nhóm trẻ chơi sao cho phù hợp, luôn quan tâm cân đối trẻ giữa các góc chơi. Khi trẻ chơi bản thân chú ý đến kỹ năng sử dụng đồ dùng, đồ chơi của trẻ, gợi ý, giúp đỡ, hướng dẫn trẻ để trẻ sử dụng thành thạo hơn. tôi luôn quan tâm chú ý đến trẻ, gợi ý trẻ tham gia chơi các góc đảm bảo tính chủ động, trẻ tự do thoải mãi chơi một cách tự nhiên chính vì vậy mà trẻ rất hào hứng khi tham gia hoạt động, trẻ rất thích thú, hăng say tham gia, qua giờ hoạt động góc trẻ và cô đã gần gũi nhau hơn, tích cực trao đổi qua lại nên việc tạo ra môi trường học tích cực và sáng tạo thông qua hoạt động góc lại càng trở nên quan trọng. 6. Giải pháp 6: Thực hiện tốt công tác tuyên truyền thu hút sự tham gia của các bậc cha mẹ Công tác phối kết hợp với phụ huynh là một việc làm hết sức quan trọng. Vì vậy giáo viên cần chủ động tuyên truyền tới phụ huynh về tầm quan trọng của tổ chức các hoạt động trong trường mầm non để phụ huynh nhận thấy trẻ tham gia hoạt động đặc biệt là hoạt động góc là quá trình trẻ được "học bằng chơi, chơi bằng học".
15. 15 Ngay đầu năm học tôi đã tuyên truyền giải thích cho phụ huynh ý nghĩa vai trò của hoạt động vui chơi. Khi xây dựng kế hoạch chủ đề, kế hoạch tuần, tôi luôn đưa nội dung phối hợp với gia đình vào kế hoạch, nêu những yêu cầu cụ thể về vấn đề phối hợp với gia đình (Ví dụ: Từ ngày . Đến ngày... phụ huynh đóng góp nguyên vật liệu: Giấy báo, bìa hột hạt, vỏ chai ). Tôi thông báo nội dung này cho các bậc cha mẹ vào giờ đón, trả trẻ, tuyên truyền qua cuộc họp Hình ảnh Họp phụ huynh đầu năm thống nhất một số giải pháp CSGD trẻ * Ví dụ: Chủ đề "Gia đình" để trẻ chơi tốt trong góc nấu ăn, bán hàng tôi hướng dẫn phụ huynh về nhà cho trẻ quan sát và trò chuyện bằng các câu hỏi: - Nhà mình có những đồ dùng gì? Đồ dùng đó dùng để làm gì? Con dùng nó như thế nào? Mẹ thường nấu món gì cho con ăn? Món đó có những nguyên liệu gì? Chế biến như thế nào Như vậy với biện pháp trên đã giúp phụ huynh nhận thức đúng đắn hơn về vai trò của hoạt động góc đối với trẻ, phối hợp tốt với giáo viên trong việc chăm sóc giáo dục trẻ. Qua đó, tôi đã tạo được lòng tin yêu, quý mến của các bậc phụ huynh học sinh, phụ huynh càng thêm hiểu và yên tâm khi gửi gắm con em mình tại lớp. Thường xuyên trao đổi thông tin về trẻ trong quá trình ở lớp để phụ huynh thấy được những mặt mạnh và yếu của con em mình. Nhằm tạo sự gần gũi tìm sự cảm thông và chia sẻ, vận động sự ủng hộ nhiệt tình về tinh thần cũng như vật chất cho trẻ có được đồ dùng đồ chơi đa dạng và đẹp mắt. Tuyên truyền để phụ huynh có thể ủng hộ ngày công cùng cô giáo trang trí lớp và làm đồ dùng, ủng hộ các nguyên vật liệu để làm đồ dùng, đồ chơi. Vì thực hiện tốt công tác tuyên truyền và phối kết hợp nên lớp tôi luôn nhận được sự ủng hộ nhiệt tình cả về vật chất và tinh thần của các bậc phụ huynh. Một
16. 16 số phụ huynh đã đến lớp giúp cô trang trí, làm đồ dùng đồ chơi. Từ đó tạo sự gắn kết chặt chẽ và tìm được tiếng nói chung trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Hình ảnh phụ huynh cùng giáo viên tham gia làm đồ dùng đồ chơi Sau thời gian đưa ra yêu cầu đối với phụ huynh, tôi đưa ra một số thông tin thông báo danh sách phụ huynh đã thực hiện yêu cầu, gửi hình ảnh một số phụ huynh thực hiện công tác phối hợp làm đồ dùng cùng cô. Khi thực hiện đánh giá sau chủ đề, tôi nhận xét về công tác phối hợp những việc làm được, chưa làm được, hướng giải quyết và chuẩn bị cho kế hoạch phối hợp của chề đề tiếp theo. Tại lớp tôi còn thực hiện công tác tuyên truyền với các hình thức khác: Qua trang zalo của lớp, trang Website của trường, bảng tuyên tuyền.... Nhiệm vụ của các bậc phụ huynh cần tham gia đẩy đủ các buổi họp do giáo viên và nhà trường tổ chức, để nắm được phương pháp phối hợp và công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Vậy để thu hút cha mẹ tham gia trong công tác phối hợp thì mỗi giáo viên cần thực hiện tốt công tác xây dựng và đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền phong phú và đa dạng. - Kết quả khi thực hiện giải pháp Trong một thời gian đã thu hoạch được những kết quả sau: * Đối với giáo viên: Qua được dự giờ đồng nghiệp trong các buổi sinh hoạt chuyên môn tổ, trường, dự giờ các tiết hội giảng, được tiếp thu chuyên đề....và tích cực nghiên cứu chuyên môn, dạy thực hành tại lớp tôi phụ trách, trong khi tổ chức hoạt động góc tôi đã linh hoạt trong việc vận dụng đổi mới hình thức và phương pháp giảng dạy, chú trọng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm luôn tạo cơ hội cho trẻ được thực hành, được giao tiếp, được chơi theo khả năng ý thích của mình, tạo điều kiện cho trẻ giao lưu giữa các góc...vv. Tôi đã tận dụng được tối đa nguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng đồ chơi trong các hoạt động để đạt hiệu quả.
17. 17 * Đối với trẻ: Tại lớp tôi đã nhận thấy có sự thay đổi rõ rệt trẻ rất hứng thú khi tham gia vào hoạt động góc, khả năng giao tiếp của trẻ đã mạnh dạn hơn, biết sử dụng lời nói hành động văn minh lịch sự với bạn cùng chơi. Trẻ đã tự giác tham gia chơi, hoạt động tích cực trong quá trình chơi, có kỹ năng sử dụng đồ dùng, đồ chơi, khéo léo, thành thạo, biết giao lưu và liên kết chơi tích cực, tạo ra được nhiều sản phẩm đẹp mắt thể hiện sự sáng tạo. Biết giữ gìn và tạo sản phẩm, biết vui chơi đoàn kết và có thái độ tích cực khi tham gia chơi. Trẻ tích cực tham gia hoạt động tạo ra sản phẩm từ các góc chơi * Kết quả cụ thể khi khảo sát trên 18 trẻ tại lớp tôi như sau: TT Nội dung giáo dục Khảo sát Khảo sát sau So sánh đầu năm thời gian nghiên cứu 1 Trẻ hứng thú chơi, tích cực 8/18 17/18 Tăng 50% tham gia vào hoạt động góc. = 44.4 % = 94.4% 2 Trẻ biết thể hiện, nhập vai 7/18 15/18 Tăng 44.4% chơi khi chơi = 38.9 % = 83.3% 3 Trẻ có kỹ năng khi chơi, 7/18 16/18 Tăng 50% chú ý tham gia chơi. = 38.9 % = 88.9% 4 Trẻ có kỹ năng sử dụng đồ 9/18 17/18 Tăng 40.4% dùng, đồ chơi. = 50 % = 94.4% 5 Trẻ biết giao lưu các góc chơi. 6/18 14/18 Tăng 44.5% = 33.3% = 77.8 % 7. 2. Thuyết minh về phạm vi áp dụng giải pháp Giải pháp ứng dụng tại hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi tại trường mầm non Tân Hiệp - Huyện Yên Thế - Tỉnh Bắc Giang đạt hiệu quả cao. Ngoài ra, giải pháp trong này có thể áp dụng với các trường trong địa bàn huyện Yên Thế để
18. 18 nâng cao chất lượng khi tổ chức hoạt động góc cho trẻ 3-4 tuổi. Giúp trẻ mạnh dạn, tự tin khi tham gia hoạt động. 7.3. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của sáng kiến Khi thực hiện một số giải pháp giúp trẻ 3- 4 tuổi mạnh dạn, tự tin, hứng thú tham gia vào hoạt động góc trong trường mầm non tại lớp mẫu giáo 3- 4 tuổi, tôi thấy rất hiệu quả, đem lại giá trị về mặt kinh tế, xã hội như sau: * Hiệu quả về mặt kinh tế Trong những năm gần đây Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến sự nghiệp giáo dục của nước nhà đặc biệt là bậc học mầm non. Các trường học đã được đầu tư trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi dành cho trẻ em rất nhiều.Tuy nhiên xét về phương diện giáo dục thì chúng không thể đáp ứng được đầy đủ các nhu cầu và mục đích giáo dục của chương trình giáo dục mầm non mới. Hơn thế nữa, việc mua quá nhiều đồ chơi làm ảnh hưởng đến kinh tế của nhà trường. Trong khi đó việc sáng tạo ra các đồ chơi cho trẻ tham gia hoạt động vui chơi được tận dụng từ những nguyên liệu sẵn có tại địa phương rất dễ dàng tìm kiếm không tốn thời gian và tiền bạc mà sử dụng lại có hiệu quả. * Hiệu quả xã hội Tạo được sự tin tưởng và ủng hộ của phụ huynh cung cấp các nguyên vật liệu để trang trí môi trường, lầm đồ dùng, đồ chơi. Trao đổi thêm kinh nghiệm trong kế hoạch giáo dục của cô cho trẻ được vui chơi, trải nghiệm với thế giới xung quanh. Giáo dục trẻ biết đoàn kết cùng bạn chơi, biết giữ gìn đồ dùng đồ chơi, biết lấy và cất đồ chơi đúng nơi qui định. Tận dụng những đồ vật đã qua sử dụng để làm ra những món đồ chơi mới. Giúp trẻ luôn sáng tạo với những đồ vật gần gũi quanh trẻ, hào hứng tham gia các hoạt động vui chơi, khám phá trải nghiệm cùng cô và các bạn. * Các giá trị làm lợi khác Giúp cho giáo viên luôn tìm tòi các nội dung và hình thức mới nhất và mang đến cho trẻ những khám phá mới lạ và luôn gần gũi với trẻ. Giúp trẻ hứng thú mạnh dạn khi tham gia vào hoạt động nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động góc cho trẻ, góp phần thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non mới của lớp, của trường. * Cam kết: Tôi cam đoan những điều khai trên đây là đúng sự thật và không sao chép hoặc vi phạm bản quyền. Xác nhận của cơ quan, đơn vị Tác giả sáng kiến (Chữ ký, dấu) (Chữ ký và họ tên) Trịnh Thị Lan Hoàng Thị Hiệp