Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 4-5 tuổi trong trường Mầm non

Nội dung text: Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 4-5 tuổi trong trường Mầm non

1. CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập- Tự do- Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ BIỆN PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN BIỆN PHÁP 1. Tên biện pháp: "Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 4-5 tuổi trong trường Mầm non”. 2. Ngày biện pháp được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Từ tháng 9 năm 2020 đến cuối tháng 5 năm 2021. 3. Các thông tin bảo mật( Nếu có): Không 4. Mô tả biện pháp cũ thường làm: Tạo môi trường giáo dục cho trẻ là việc làm đã được thực hiện thường xuyên nhưng nhìn chung chỉ mang tính trang trí theo đúng chủ đề, nhưng chưa thực sự xuất phát từ nhu cầu của trẻ, sự kích thích tính tò mò, thích khám phá, thích trải nghiệm.Trong thực tế tôi nhận thấy: Giáo viên đã chú trọng xây dựng môi trường giáo dục nhưng còn mang tính hình thức trưng bày chưa kích thích sự tập trung chú ý, tư duy và cảm xúc tích cực của trẻ. Tạo được môi trường cho trẻ hoạt động nhưng chưa thực sự phong phú, vẫn còn mang tính áp đặt, cách bố trí các góc hoạt động chưa linh hoạt, Môi trường bên ngoài một số khu chơi sáng tạo, thiên nhiên chưa phong phú, số đồ chơi nghèo nàn, chưa có nhiều nguyên vật liệu mở đồ dùng, đồ chơi tự làm còn hạn chế, chưa phong phú, đa dạng. Hình thức tổ chức hoạt động của giáo viên còn dập khuôn máy móc, thiếu sự linh hoạt sáng tạo. Trẻ chưa thực sự được hòa mình vào môi trường học tập mà trẻ mong muốn. Trẻ tham gia hoạt động chưa mạnh dạn tự tin, chưa chủ động giao tiếp. Cách sắp xếp bố trí đồ dùng đồ chơi chưa thuận tiện chưa khoa học. Trẻ chưa có kỹ năng sử dụng và chưa biết sử dụng khai thác đồ dùng đồ chơi vào 1
2. các hoạt động. Trẻ chưa được tham gia nhiều vào các hoạt động làm đồ dùng đồ chơi tạo môi trường học tập cùng cô. Đã tuyên truyền phối hợp với phụ huynh trong việc xây dựng môi trường giáo dục nhưng việc phối hợp giữa giáo viên và phụ huynh trong việc xây dựng môi trường cho trẻ còn chưa chưa có sự liên kết chặt chẽ và chưa mang lại hiệu quả cao 5. Sự cần thiết phải áp dụng biện pháp Môi trường giáo dục vô cùng quan trọng, có ảnh hưởng vô cùng to lớn đối với cuộc sống của trẻ ở trường mầm non, là nhân tố cơ bản, điều kiện cần thiết để thực hiện chương trình giáo dục mầm non. Môi trường này được được xây dựng bởi giáo viên và trẻ, tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, hỗ trợ trẻ được phát triển về thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm mỹ. Việc tổ chức môi trường hoạt động trong trường mầm non đặc biệt quan trọng. Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện. Trường mầm non môi trường giáo dục là các mảng tưởng, các góc chơi, đồ chơi được sắp xếp, trang trí nổi bật nhằm thu hút sự chú ý của trẻ cùng với không khí lớp học vui tươi, chan hòa, gần gũi giữa cô và trẻ. Đơn giản là thế nhưng việc thực hiện lại không hề đơn giản. Bởi môi trường giáo dục trong trường mầm non phải tạo cơ hội cho trẻ tìm tòi, khám phá, phát hiện điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, trẻ được tự lựa chọn hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm một cách tích cực, từ đó kiến thức và kỹ năng ở trẻ dần được hình thành. Môi trường đó phải đảm bảo an toàn về thể chất, tâm sinh lý cho trẻ vừa có tác dụng giáo dục, có tính thẩm mỹ và phải được xây dựng trong suốt quá trình thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ. Vì thế, xây dựng một môi trường giáo dục lý tưởng trong trường mầm non là yêu cầu rất quan trọng góp phần phát huy tính tích cực cho trẻ, trở thành vấn đề được đặc biệt quan tâm. Có thể nói việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non là rất cần thiết và quan trọng một môi trường sạch sẽ an toàn, có sự bố trí khu vực 2
3. chơi và học trong lớp và ngoài trời phù hợp thuận tiện có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với sự phát triển thể chất của trẻ mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực sáng tạo. Môi trường giao tiếp cởi mở thân thiện, giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với môi trường xung quanh sẽ tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ, giãi bày tâm sự, nguyện vọng, mong ước của trẻ với cô, với bạn bè nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạt động cũng cao hơn. Trong những năm gần đây đa số giáo viên đã biết cách xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ hoạt động tích cực, tuy nhiên vẫn còn một số hạn chế: môi trường hoạt động chưa phong phú, còn mang tính áp đặt, cách bố trí chưa linh hoạt, chưa sáng tạo và sử dụng đạt hiệu quả chưa cao, dẫn đến việc nhiều trẻ chưa mạnh dạn, tự tin khi tham gia hoạt động, trẻ chưa có kỹ năng làm đồ dùng đồ chơi. Các lớp chưa bảo đảm tiêu chí sáng, xanh, sạch đẹp, thân thiện. Trang trí lớp chưa mang tính mở để kích thích trẻ tìm tòi khám phá. Môi trường hoạt động ngoài lớp học chưa thật sự được quan tâm và đầu tư. Chính vì thế, tôi đã lựa chọn“Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 4-5 tuổi trong trường Mầm non” 6. Mục đích của biện pháp Tìm ra một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 4-5 tuổi trong trường Mầm non: - Tạo môi trường phong phú đa dạng sáng tạo cho trẻ hoạt động. - Tạo cho trẻ cơ hội học tập trải nghiệm bằng nhiều hình khác nhau. Trẻ mạnh dạn tự tin có kĩ năng sử dụng đồ dùng đồ chơi hiệu quả phát huy tính tích cực sáng tạo trong các hoạt động. - Phụ huynh nhận thức được tầm quan trọng của xây dựng môi trường giáo dục đối với trẻ và phối hợp với giáo viên trong xây dựng môi trường. 7. Nội dung Trong công tác xây dựng môi trường giáo dục nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 4-5 tuổi trong trường Mầm non là hoạt động vô cùng quan trọng bởi môi 3
4. trường giáo dục là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ. Yếu tố môi trường giáo dục không chỉ góp phần quyết định đến sự hình thành và phát triển nhân cách con người mà quan trọng hơn là kích thích chủ thể hoạt động năng động và sáng tạo hơn. Chính vì vậy, ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát trên trẻ tại lớp tôi phụ trách và thu được kết quả như sau: Bảng khảo sát đầu năm: Tổng số học sinh được khảo sát: 28/28 = 100% Tổng Đạt Chưa đạt Nội dung STT số trẻ Số trẻ Tỷ lệ Số trẻ Tỷ lệ Trẻ mạnh dạn tự tin tích cực khi hoạt động. 28 13 46,4% 15 53,6% 1 Trẻ có kỹ năng làm đồ dùng đồ chơi. 28 14 50% 14 50% 2 Trẻ hoạt động tích cực vào môi trường đã tạo trong lớp 3 28 14 50% 14 50% và ngoài lớp. Trẻ chủ động giao tiếp cởi 4 mở và thân thiện 28 13 46,4% 15 53,6% Như vậy, dựa vào bảng số liệu khảo sát đầu năm cho thấy, tỉ lệ trẻ đạt các nội dung còn thấp. Chính vì vậy, tôi đã tìm tòi, nghiên cứu và thực hiện áp dụng các biện pháp sau: 7.1: Thuyết minh biện pháp * Các biện pháp * Biện pháp 1: Tạo môi trường trong và ngoài lớp học cho trẻ hoạt động. * Tạo môi trường trong lớp: Môi trường bao gồm môi trường tự nhiên và môi trường xã hội. Môi trường là vườn ươm các mầm non “sáng tạo”. Để tồn tại và phát triển con người phải thích ứng với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội. Một môi trường tốt sẽ 4
5. có tác dụng làm tăng cường củng cố và phát triển các thuộc tính tâm lý cá nhân. Ngược lại nếu trong một môi trường chưa tốt sẽ có ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển các thuộc tính tâm lý cá nhân và kìm hãm hoạt động sáng tạo của trẻ. Trẻ em là đối tượng nhỏ bắt đầu tiếp xúc với môi trường xã hội bên ngoài và các em cần nhiều hơn những gì người lớn nghĩ. Chính vì vậy, cô giáo cần xây dựng một môi trường trong lớp tốt nhất để cho trẻ hoạt động tích cực và sáng tạo. Đối với môi trường trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ nhỏ. Để lớp học thêm lôi cuốn trẻ, các cô giáo cần tạo nên một môi trường lớp học với những màu sắc sinh động, những nhân vật và ngộ nghĩnh. Môi trường cần có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ; luôn thay đổi để tạo ra sự hấp dẫn mới lạ đối với trẻ. Cần tạo ra một thế giới thật đa dạng phong phú mang tính nghệ thuật về thiên nhiên, xã hội và con người xung quanh trẻ nhằm gây hứng thú, kích thích lôi cuốn trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động như: Làm thật nhiều đồ dùng, đồ chơi khác nhau cả về hình dáng và màu sắc; mua- sưu tầm nhiều sách báo, chuyện tranh đặc biệt là truyện tranh và truyện cổ tích, cắt dán hình ảnh những truyện tranh sáng tạo theo chủ đề... Đồ chơi hữu hiệu cho sự phát triển của trẻ bao gồm: đồ chơi xếp hình, đồ chơi lắp ghép, khám phá khoa học, giấy, màu vẽ, nhạc cụ Ngoài ra, trang bị thêm một số loại đồ chơi phát triển vận động ở trẻ như: đồ chơi xúc cát, dụng cụ nhà bếp Đặc biệt là các loại đồ chơi trên cần được cọ rửa, vệ sinh định kỳ để đảm bảo sự an toàn, ngăn ngừa bệnh dịch cho trẻ. Việc sắp xếp các góc chơi phù hợp cho trẻ cũng rất quan trọng. Các góc phải thuận tiện, hợp lý, linh hoạt, dễ tìm, dễ lấy, dễ thay đổi để đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻ khi tham gia vào các hoạt động. Đồ dùng đồ chơi được nguyên vật liệu cuả từng góc chơi phải sắp xếp phù hợp với chủ đề chơi, nội dung chơi, được bổ sung, thay đổi dần dần tạo cho trẻ sự mới mẻ, hấp dẫn kích thích trẻ khám phá, tìm tòi, phát huy tính tích cực cho mỗi trẻ Những thiết bị đồ chơi 5
6. nặng đặt ở dưới, những đồ chơi có nhiều bộ phận phải đặt theo bộ. Màu sắc, hình dáng đồ dùng đồ chơi đẹp, hấp dẫn, đảm bảo an toàn cho trẻ. Ngoài ra, bàn ghế và đồ dùng cá nhân của trẻ phải được xếp gọn vào một góc lớp, tránh che khuất các mảng trang trí và các góc hoạt động. Giữa các góc chơi có sự ngăn cách rõ ràng, có lối đi giữa các góc đảm bảo an toàn và thuận tiện cho trẻ trong quá trình chơi. Để phát huy tối đa hiệu quả sử dụng của các góc hoạt động, giáo viên phải cho trẻ được tham gia vào các hoạt động một cách tích cực. Bởi vì, một môi trường vật chất dù được xây dựng phong phú, nhưng chỉ để trưng bày cho đẹp mắt, không cho trẻ chạm vào vì sợ phá hỏng bao công sức trưng bày thì môi trường đó giống như những ảo ảnh trong sa mạc không giúp ích được gì cho cô 6
7. và trẻ. Do đó, giáo viên phải thiết lập môi trường giao tiếp hòa đồng, cởi mở, thân thiện, khuyến khích trẻ tham gia vào các hoạt động của lớp. Theo từng chủ đề chủ điểm ngoài việc trang trí cố định các hình ảnh của chủ đề tôi còn làm mảng tưởng mở của các nhánh để trẻ có thể tham gia trang trí cùng với cô: * Góc phân vai Tôi đã chọn không gian phù hợp để bố trí giữa các trò chơi sao cho thuận tiện nhất cho trẻ. Ở các góc chơi tôi đã chuẩn bị các đồ dùng phục vụ cho từng trò chơi: VD : Trò chơi:Gia đình: Chuẩn bị đồ dùng ăn uống ( chén, đũa, muỗng, ly...), đồ dùng làm bếp ( nồi niêu xoong, chảo..) giường, bàn...... 7
8. Trò chơi bác sĩ: Chuẩn bị quần áo bác sĩ, ống nghe, dụng cụ y tế, tủ thuốc, giấy bút, bàn ghế. Cửa hàng : Chuẩn bị bàn bán hàng, giá trưng bày, đồ để đựng, đóng gói hàng hóa, các loại đồ ăn các loại rau củ quả, bánh kẹo...... 8
9. (Hình ảnh: Không gian chơi và đồ dùng trong góc phân vai) * Góc xây dựng Tôi sắp xếp đồ dùng, đồ chơi được gọn gàng với hàng rào, gạch, thảm có, các loại cây, hoa, xe rùa, các bộ xếp hình, lắp ghép, sỏi, đá cuội........ để thuận tiện cho trẻ hoạt động và phát huy tính tích cực của trẻ, trẻ hứng thú khi tham gia hoạt động. * Góc nghệ thuật Tôi chú trọng trang trí góc đẹp và chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu: Các đồ dùng âm nhạc( Mic, xắ xô, mõ, phách tre...) , trang phục,các loại giấy các loại, bút vẽ, sáp màu, đất nặn, kéo, vải vụn, nguyên vật liệu thiên nhiên...... 9
10. * Góc học tập sách truyện Với góc này đòi hỏi sự yên tĩnh và có ánh sáng tốt. Tôi đã trang bị đồ dùng, đồ chơi và nguyên vật liệu: Bàn, ghế, giá sách, các loại tranh ảnh sách, truyện, họa báo, tạp chí, các con rốí tay, rối rẹt, rối bóng, sa bàn quay...... Để tạo môi trường thêm phong phú hấp dẫn lối cuốn được sự hứng thú tích cực của trẻ, thì ở góc sách- thư viện còn được trang bị với nhiều loại sách truyện phong phú với từng chủ đề khác nhau cho trẻ đọc,cùng với những mô hình sa 10
11. bàn các bài thơ câu chuyện, các con rối dẹt, rối tay, rối bóng.......để trẻ có thể thỏa sức sáng tạo đọc thơ, kể chuyện qua sa bàn và kể theo ý của mình. *Góc Bé khám phá: Tôi trang bị đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu mở cho trẻ hoạt động: nguyên vật liệu thiên nhiên như hột hạt, lá khô, rơm rạ, vỏ sò, ốc khuy áo, hột hạt, ống chỉ, thí nghiệm vật chìm, nổi, đong, đo nước, sỏi, đá, cát, xẻng, xô, chậu...để trẻ có thể thực hiện sáng tạo, tích cực khám phá trong khi chơi 11
12. Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu trong từng góc được sắp xếp phải dễ thấy, dễ lấy, dễ lựa chọn và được sắp xếp phù hợp với chủ đề chơi, nội dung chơi, được bổ sung, thay đổi dần dần tạo cho trẻ sự mới mẻ, hấp dẫn kích thích trẻ khám phá, tìm tòi, phát huy tính tích cực cho mỗi trẻ. Những thiết bị đồ chơi nặng đặt ở dưới, những đồ chơi có nhiều bộ phận phải đặt theo bộ. Màu sắc, hình dáng đồ dùng đồ chơi đẹp, hấp dẫn, đảm bảo an toàn cho trẻ. Ngoài ra, bàn ghế và đồ dùng cá nhân của trẻ phải được xếp gọn vào một góc lớp, tránh che khuất các mảng trang trí và các góc hoạt động. * Tạo môi trường ngoài lớp học. Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ. Xây dựng môi trường ngoài lớp học phù hợp, an toàn, sạch đẹp, hấp dẫn sẽ tạo cơ hội cho trẻ hoạt động, đáp ứng nhu cầu chơi của trẻ. Môi trường bên ngoài lớp học là môi trường giúp trẻ hoạt động khám phá trải nghiệm rất hiệu quả. Do đó, cũng phải thiết kế và bố trí sao cho khoa học hấp dẫn và có tác dụng giúp trẻ khám phá trải nghiệm hiệu quả. Môi trường bên ngoài lớp gồm có chợ quê, các khu vực chơi với cát, sỏi, nước, khu vui chơi sáng tạo, các góc thiên nhiên, vườn hoa, vườn cây cho trẻ chăm sóc Khuôn viên bên ngoài của các lớp đẹp và phong phú sẽ giúp cho trẻ được hoạt động tích cực. Việc bố trí khu vực chơi cho trẻ không những phải đảm bảo tính giáo dục, thẩm mỹ mà còn phải đảm bảo phù hợp, an toàn cho trẻ. 12
13. Thực tế cho thấy trẻ đến trường ngoài hoạt động có chủ đích, hoạt động ăn ngủ vệ sinh..... trẻ còn tham gia các hoạt động với môi trường bên ngoài như: góc thiên nhiên,khu vui chơi sáng tạo ,khu vui chơi vận động, vườn hoa......vv. Đây là nơi trẻ thường xuyên hoạt động nên có tác dụng hình thành, củng cố một số các kỹ năng cần thiết trong cuộc sống. Chính vì vậy tôi đã phối hợp với giáo viên trong nhà trường trang trí, tạo môi trường mở cho trẻ hoạt động an toàn, hiệu quả phát huy tính tích cực chủ động của trẻ. Bên cạnh đó trẻ còn được giao lưu, học hỏi lẫn nhau qua hoạt động trên các môi trường đó. Trẻ tham gia hoạt động môi trường bên ngoài Để xây dựng môi trường ngoài lớp học xanh, sạch, đẹp, an toàn và thân thiện cho trẻ hoạt động hiệu quả thì không thể thiếu môi trường cây xanh. Chính vì vậy tôi đã xây dựng góc thiên nhiên phong phú, đa dạng, sắp xếp khoa học, đẹp mắt. Tôi thiết kế tên góc, tên cây để cho trẻ dễ nhận biết góc chơi, tên các loại cây xanh, cây cảnh từ đó củng cố thêm vốn từ và phát triển ngôn ngữ cho trẻ. 14
14. Ngoài việc cho trẻ quan sát, trải nghiệm, chăm sóc cây hàng ngày thì cây xanh bên cạnh đó tôi còn chuẩn bị đồ dùng, một số nguyên vật liệu để cho trẻ hoạt động như các đồ dùng lao động để cho trẻ trồng, chăm sóc cây : lau lá, cắt tỉa cành lá khô, tưới cây, nhổ cỏ cho cây .... Các loại chai, lọ hay những chiếc chậu để cho trẻ gieo hạt. * Biện pháp 2: Tăng cường sử dụng nguyên vật liệu phế liệu để làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các họat động Những đồ dùng giáo viên cho trẻ làm đa số từ các nguyên vật liệu gần gũi nhất, dễ tìm thấy nhất ở bất cứ nơi đâu. Ví dụ như rơm, lá cây, chai nước ngọt, hộp sữa, đĩa CD, ống hút, vỏ sò, ốc, hến Với những nguyên vật liệu đó, cô và trẻ có thể thao tác, làm nên những con vật hay đồ dùng, đồ chơi rất sáng tạo sử dụng cho nhiều hoạt động khác nhau. Để có thể làm được những đồ dùng, đồ 15
15. chơi đẹp, hấp dẫn, bắt buộc và đòi hỏi trẻ phải tích cực suy nghĩ, chủ động và sáng tạo để có thể tìm ra cách làm hiệu quả nhất và đẹp nhất dựa trên sự hướng dẫn cơ bản của cô giáo. Có thể cùng một nguyên vật liệu mà trẻ có thể làm được nhiều đồ dùng đồ chơi khác nhau, hay một đồ dùng đồ chơi có thể sử dụng cho nhiều hoạt động. Từ đó, tạo cơ hội để phát huy tính tích tích cực, chủ động và sáng tạo ở trẻ. Những nguyên vật liệu, phế liệu mà tôi sưu tầm được trước hết phải đảm bảo thực hiện theo mục tiêu giáo dục mang tính thẩm mỹ và đảm bảo được sự an toàn cho trẻ như là các loại lá cây, chai lọ, các hòn đá từ thiên nhiên.... Khi có được các nguyên vật liệu đó tôi phân loại cọ rửa sạch rồi mới đưa vào lớp và sử dụng làm đồ dùng đồ chơi trang trí môi trường trong và ngoài lớp học. Đồ dùng được phân loại theo từng chủ đề, chủ điểm và phân theo từng góc chơi. Ví dụ: Chủ đề gia đình tôi cùng trẻ sưu tầm các nguyên vật liệu như: Các loại chai lọ,lon bia, lon nước ngọt, vỏ sữa tươi, sữa chua, thìa sữa chua, vải vụn, hộp bánh kẹo .để làm tủ, phích giường ca cốc...và một số một số đồ dùng trong gia đình. Ví dụ: Chủ đề thế giới động vật: Tôi cùng trẻ sưu tầm các nguyên vật liệu như: Sỏi,nắp chai, vỏ hến, hạt ngô, len vụn, sỏi, tăm bông, chai lọ, hộp sữa chua hộp sữa cốc dùng 1 lần và một số nguyên vật liệu khác tạo thành những con vật 16
16. ngộ nghĩnh thu hút được sự hứng thú của trẻ từ đó trẻ tích cực chủ động hơn khi tham gia hoạt động. Sau khi sưu tầm được các nguyên vật liệu tôi bắt đầu hướng dẫn trẻ và cùng trẻ làm các loại đồ dùng đồ chơi từ các nguyên vật liệu phế liệu mà tôi và trẻ đã thu thập được.Khi hướng dẫn trẻ làm xong, tôi cho trẻ bắt tay vào làm đồ dùng đồ chơi, vừa giúp trẻ khéo léo, có kỹ năng làm các loại đồ dùng, đồ chơi vừa tạo ra thế giới đồ dùng đồ chơi cho trẻ từ các loại nguyên vật liệu tự nhiên sẵn có ở địa phương vừa giúp trẻ phát huy tính độc lập, tư duy, tích cực sáng tạo của trẻ. Những sản phẩm mà tôi cùng trẻ làm ra tôi đã sử dụng chính những sản phẩm đó để trang trí môi trường trong và ngoài lớp học và cho trẻ tham gia các hoạt động sử dụng chính những sản phẩm mà các con làm ra từ đó sẽ kích thích sự hứng thú của trẻ và cũng giúp trẻ phát huy được tính tích cực của bản thân trẻ. * Biện pháp 3: Tạo môi trường tương tác tích cực giữa cô và trẻ giữa trẻ với trẻ. Bên cạnh tạo thế giới vật chất thì tạo môi trường không khí vui vẻ, thoải mái, đầy tình thương yêu lẫn nhau giữa cô và cháu đã ảnh hưởng trực tiếp đến tâm tư 17
17. nguyện vọng của trẻ. Môi trường giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với môi trường xung quanh sẽ tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ, giải bày tâm sự, nguyện vọng, mong ước của trẻ với cô, với bạn bè, nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạt động cũng cao hơn, trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn. Giáo viên phải tìm hiểu khả năng của trẻ bằng cách cho trẻ được trao đổi trò chuyện, thảo luận, tự thể hiện và đưa ra ý kiến của mình, giáo viên theo dõi, lắng nghe, nắm bắt ý tưởng, nhu cầu, nguyện vọng của trẻ để đưa vào nội dung hoạt động những vấn đề mà trẻ quan tâm, mong muốn khám phá.Đưa ra những lời khuyến khích, những gợi ý để giúp trẻ có thể tự tìm ra cách giải quyết được vấn đề của bản thân. Mọi cử chỉ, lời nói, việc làm của cô giáo và người lớn phải luôn mẫu mực để trẻ noi theo. Giáo viên phải thiết lập môi trường giao tiếp hòa đồng, cởi mở, thân thiện, khuyến khích trẻ tham gia vào các hoạt động của lớp. Khuyến khích trẻ hoạt động trong môi trường mở, trẻ được thỏa mãn thực hiện nhiệm vụ theo ý định của mình. Mối quan hệ giữa trẻ với trẻ là quan hệ bạn bè cùng học cùng chơi, đoàn kết, biết chia sẻ, biết hợp tác và học hỏi lẫn nhau. Chú ý đến từng cá nhân trẻ cho trẻ tham gia hoạt động theo nhóm. Trong nhóm, mỗi thành viên đều phải làm việc hăng hái, chẳng thể ỷ lại vào một đôi 18
18. người hiểu biết và năng động hơn. Các thành viên trong nhóm giúp đỡ nhau tìm hiêu vấn đề nêu ra trong không khí thi đua với các nhóm khác. Kết quả làm việc của mỗi nhóm sẽ đóng góp vào kết quả học hỏi chung của cả lớp. Để diễn đạt kết quả làm việc của nhóm trước toàn lớp , nhóm sẽ cử ra một đại diện hoặc mỗi thành viên sẽ trả lời một phần nếu nhiệm vụ giao cho nhóm là khá phức tạp. Từ đó, trẻ sẽ trở nên năng động, tích cực và sáng tạo hơn. * Biện pháp 4: Tuyên truyền phối hợp với phụ huynh Môi trường xã hội, con người là điều kiện không thể thiếu để trẻ mẫu giáo hình thành, củng cố, mở mang trí lực cũng như tình cảm, đạo đức và tính cách của trẻ. Nhiệm vụ của cô giáo là phải tuyên truyền phụ huynh tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục trẻ, cùng phụ huynh khắc phục những hạn chế, khiếm khuyết trong việc giáo dục trẻ ở gia đình. Ví dụ: Một vấn đề nào đó mà ở trường trẻ chưa hiểu hết thì ta đừng nên trực tiếp giải thích ngay và gợi ý để trẻ về nhà hỏi thêm cha mẹ, người thân.Ngay từ đầu năm học khi tổ chức họp phụ huynh tôi đã tuyên truyền tới các bậc phụ huynh để phụ huynh kịp thời nắm bắt được các hoạt động của lớp, mời phụ huynh tham quan lớp và đến tham quan hội thi đồ dùng đồ chơi tự làm để phụ huynh hiểu rõ sự cần thiết của việc trang trí môi trường và việc làm đồ dùng đồ chơi trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non, Khuyến khích phụ huynh dành thời gian tập trung tham gia hoạt động làm đồ dùng đồ chơi cùng với giáo viên. Như vậy phụ huynh vừa hiểu rõ việc làm và còn gắn kết, phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh trong việc xây dựng môi trường giáo dục nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ. Qua việc làm như vậy, phụ huynh rất nhiệt tình hưởng ứng, số lượng đồ dùng, đồ chơi đã phong phú và đa dạng. Các mảng tường phía ngoài lớp theo từng chủ đề chủ điểm tôi trang trí bằng một số bảng biểu, hình ảnh tuyên truyền, hình ảnh giáo dục.......vv nhằm củng cố kiến thức, rèn luyện một số kỹ năng. Với bảng tuyên truyền theo từng chủ đề tôi trang trí bằng những bài viết tuyên truyền nội dung theo tháng: về lễ giáo, thời khóa biểu trong tuần, công 19
19. khai về chiều cao cân nặng của trẻ, trang trí hình ảnh giáo dục bảo vệ môi trường...vv. Theo từng chủ đề chủ điểm tôi vận động các bậc phụ huynh ủng hộ các nguyên vật liệu phế liệu như: Sách báo cũ, họp giấy, chai nhựa, lon nước,vải vụn, thùng giấy ... Vận động tuyên truyền các bậc phụ huynh giành thời gian cùng các cô các con làm đồ dùng đồ chơi để trang trí xây dựng môi trường phù hợp nhất phục vụ cho việc dạy và học của cô và trẻ. Từ đó phụ huynh hiểu rõ được tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ hoạt động tích cực 20