Một số biện pháp tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi đạt hiệu quả tại trường mầm non Tân Hiệp

Nội dung text: Một số biện pháp tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi đạt hiệu quả tại trường mầm non Tân Hiệp

1. BIỆN PHÁP THAM DỰ HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP HUYỆN CHU KỲ 2022 - 2024 1. Lý do hình thành biện pháp Như chúng ta đã biết, hoạt động ngoài trời là hoạt động vui chơi không thể thiếu đối với trẻ lứa tuổi mầm non. Có thể nói đây là hoạt động vui chơi mà trẻ yêu thích nhất bởi khi chơi trẻ được tìm tòi, khám phá những điều xảy ra về thế giới xung quanh trẻ. Qua hoạt động ngoài trời trẻ được tận hưởng ánh sáng ngoài trời, giúp trẻ hấp thu Vitamin D, trẻ được thỏa mãn nhu cầu vui chơi, nhu cầu tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh và phát triển tốt về thể lực. Từ đó tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn và thích ứng với môi trường tự nhiên, đồng thời cũng giúp trẻ mạnh dạn tự tin hơn trong cuộc sống hàng ngày. Chính vì vậy việc tạo điều kiện cho trẻ được tham gia hoạt động ngoài trời để đáp ứng được nhu cầu vui chơi của trẻ là công việc thường xuyên hàng ngày ở các trường mầm non.Tuy nhiên có rất nhiều yếu tố tác động đến sự thành công khi tổ chức hoạt động ngoài trời như: Môi trường tổ chức hoạt động, lựa chọn nội dung, lựa chọn trò chơi, các hình thức và phương pháp phù hợp...vv. Đối với trẻ mầm non trẻ chưa có khả năng tập trung chú ý cao, trẻ dễ dàng tham gia vào hoạt động nhưng cũng nhanh chán nản nếu hoạt động không lôi cuốn, hấp dẫn. Vậy để trẻ hứng thú và tích cực tham gia vào hoạt động nên tôi chọn đề tài “Một số biện pháp tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi đạt hiệu quả tại trường mầm non Tân Hiệp”. 2.Thực trạng của việc tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ 2.1. Ưu điểm - Cơ sở vật chất của nhà trường khang trang, môi trường xanh, sạch, đẹp, an toàn thân thiện, các khuôn viên được sắp xếp bố trí hợp lý. - Về giáo viên: Luôn tích cực tự học, tự bồi dưỡng, hàng ngày việc xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động ngoài trời được thực hiện phù hợp chủ đề, phù hợp kế hoạch tuần. - Phụ huynh: Nhìn chung các bậc phụ huynh luôn tích cực ủng hộ giáo viên trong việc làm đồ dùng, ủng hộ các nguyên vật liệu cho giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi phụ vụ cho các hoạt động. - Về trẻ: Trẻ đi học đều, ngoan ngoãn, có ý thức tích cực tham gia hoạt động.
2. 2 2.2. Hạn chế và nguyên nhân 2.2.1. Giáo viên - Việc lựa chọn nội dung khi tổ chức hoạt động ngoài trời chưa thật sự phong phú do lựa chọn nội dung và trò chơi vẫn còn bị trùng lặp. - Khi xử lý một số tình huống của giáo viên nhiều khi chưa mềm dẻo, linh hoạt. 2.2.2. Phụ huynh - Một số phụ huynh chưa chú trọng, quan tâm nhiều đến hoạt động vui chơi ngoài trời của trẻ do phụ huynh có quan điểm giáo viên không dạy trẻ học mà chỉ cho trẻ chơi. - Ở trong lớp vẫn còn một số cha mẹ chưa dành nhiều thời gian hợp tác, chia sẻ, phối hợp với giáo viên chủ nhiệm do bố mẹ đi làm công ty hoặc đi làm xa nên hạn chế về thời gian. 2.2.3. Trẻ em - Một số trẻ chưa thật sự mạnh dạn, tự tin, tích cực khi tham gia hoạt động hợp tác cùng cô và bạn do trẻ còn nhút nhát, có trẻ được cha mẹ chiều nên cũng làm nũng cô. Từ những tồn tại hạn chế của trẻ nên tôi đã tiến hành khảo sát trẻ với các phương pháp như trò chuyện, phương pháp quan sát, phương pháp thực hành vv để đánh giá nhận thức của trẻ, các nội dung khảo sát như sau: Nội dung khảo sát Số trẻ đạt Tỷ lệ % Trẻ hứng thú, tích cực khi tham gia hoạt động 1 17/25 68% ngoài trời Trẻ chủ động hợp tác với cô và bạn khi tham 2 16/25 64% gia hoạt động. 3 Trẻ mạnh dạn, tự tin khi tham gia hoạt động 16/25 64% Trẻ ham học hỏi, khám phá, trải nghiệm khi tham 4 13/25 52% gia hoạt động 3. Biện pháp tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi đạt hiệu quả tại trường mầm non Tân Hiệp - Nhằm khắc phục những hạn chế của trẻ và mong muốn trẻ tích cực hứng thú khi tham gia vào hoạt động ngoài trời nên tôi đã xây dựng và áp dụng một số biện pháp sau: 3.1. Biện pháp 1: Trang trí, sắp xếp môi trường tạo không gian cho trẻ chơi 3.1.1. Nội dung biện pháp - Môi trường hoạt động vui chơi ngoài trời rất quan trọng với trẻ, chính vì vậy nếu môi trường cho trẻ hoạt động được sắp xếp khoa học, bố trí không gian hợp lý sẽ là điều kiện giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động một cách hiệu quả.
3. 3 - Việc sắp xếp được thể hiện từ việc trang trí, bố trí các khu vực chơi, các góc chơi, bố trí đồ dùng, đồ chơi, khoảng không gian cho trẻ chơi. 3.1.2. Cách thức quá trình áp dụng biện pháp - Đối với trẻ mầm non việc tiếp thu lĩnh hội kiến thức thông qua hoạt động “Học bằng chơi, chơi bằng học”, giáo viên cung cấp kiến thức cho trẻ qua việc lồng ghép tích hợp ở mọi lúc, mọi nơi, phù hợp với hoàn cảnh và nội dung là những gì gần gũi, thiết thực xung quanh trẻ. - Với tầm quan trọng của việc xây dựng, tạo cảnh quan môi trường cho trẻ hoạt động thì ngay từ đầu năm học nhà trường đã thực hiện cải tạo môi trường. Giáo viên sơn tường khu trải nghiệm
4. 4 Khi xây dựng xong, giáo viên tiếp tục thực hiện trang trí môi trường để tạo không gian cho trẻ hoạt động Đây cũng là không gian mà trẻ rất thích, nếu trước kia giáo viên chỉ cho trẻ quan sát các đối tượng là cây, hoa, đồ vật, bầu trời vv thì giờ đây tôi đã đưa nhiều nội dung phong phú hơn để cho trẻ được trải nghiệm vui chơi ở những không gian do giáo viên trang trí, điều này khiến trẻ lớp tôi rất thích thú và tích cực tham gia vào hoạt động. Khu vực chợ quê
5. 5 Khu vực góc giáo dục kỹ năng sống Khu vực bé với an toàn giao thông
6. 6 Thư viện xanh của bé Bên cạnh việc chú trọng xây dựng môi trường ở các khu trải nghiệm thì việc xây dựng khu vui chơi phát triển thể chất cho trẻ luôn được quan tâm, đây là khu vực mà mỗi khi trẻ tham gia hoạt động ngoài trời đều muốn được tham gia và chơi cùng bạn, tại khu vực này đồ dùng,đồ chơi được sắp xếp ở những vị trí thuận lợi, đảm bảo an toàn cho trẻ khi trẻ tham gia hoạt động. . Khu vui chơi vận động thể chất ngoài trời
7. 7 Việc cho trẻ hoạt động ngoài trời không chỉ cho trẻ được chơi với các khu trải nghiệm, khu phát triển vận động mà việc hình thành ý thức và giáo dục các nội dung khác luôn được quan tâm. Ví dụ: Nội dung giáo dục an toàn giao thông Trong năm học 2022-2023 thực hiện Chương trình “Tôi yêu Việt Nam” với mục đích hình thành kiến thức, cung cấp kỹ năng cho trẻ về việc chấp hành an toàn giao thông, nhà trường đã thiết kế mô hình ngã tư đường phố để cho trẻ được thực hành, trải nghiệm, ở hoạt động này trẻ được trải nghiệm đi trên ngã tư đường phố, biết được một số luật lệ giao thông, đường dành cho người đi bộ, đi xe đạp, xe máy, tuân thủ các tín hiệu đèn. Mô hình ngã tư đường phố Như vậy, việc thiết kế môi trường vui chơi cho trẻ hoạt động ngoài trời muốn tạo hứng thú và lôi cuốn trẻ thì giáo viên nên sử dụng không gian một cách hợp lý bằng cách quan sát và tìm hiểu hay trò chuyện để xem cảm nhận của trẻ ra sao, qua đó cung cấp cho trẻ nhiều cơ hội được khám phá, chơi các trò chơi vận động, phát triển thể lực để trẻ tích cực và chủ động tham gia vào hoạt động, hình thành cho trẻ những kỹ năng như tự lập, giải quyết tình huống. Bên cạnh việc thiết kế xây dựng môi trường gần gũi với văn hóa địa phương để trẻ được trải nghiệm thì giáo viên cần sắp xếp môi trường
8. 8 hợp lý sao cho trẻ dễ dàng di chuyển, các khu vực thiết kế sử dụng chơi được lâu dài, thu dọn thuận lợi, đồ chơi đáp ứng được nhu cầu: bền, đẹp, an toàn và thẩm mỹ. 3.1.3. Kết quả áp dụng biện pháp Sau khi áp dụng biện pháp tôi thấy trẻ lớp tôi rất hứng thú và tích cực tham gia mỗi khi đến giờ hoạt động ngoài trời. Trẻ đã biết chọn các khu vực chơi và tích cực tìm tòi khám phá, trải nghiệm với môi trường, trẻ tích cực hợp tác giữa trẻ với trẻ, trẻ với mọi người xung quanh. 3.2. Biện pháp 2: Sử dụng đa dạng các trò chơi khi tổ chức hoạt động ngoài trời 3.2.1. Nội dung biện pháp - Như chúng ta đã biết để tổ chức hoạt động ngoài trời đạt kết quả cao thì giáo viên cần tìm tòi và sáng tạo, tìm ra những trò chơi hay, hấp dẫn, mới lạ vì nếu các trò chơi, các hoạt động mà cứ lặp lại nhiều lần sẽ dẫn đến sự nhàm chán, không lôi cuốn trẻ tham gia, bởi vậy ngoài việc tìm tòi ra những trò chơi mới thì giáo viên còn cần phải chú ý đến trò chơi đó có phù hợp với lứa tuổi hay không. Việc thay đổi, lựa chọn đa dạng các trò chơi sẽ khiến trẻ thích thú và mong chờ được trải nghiệm ở mỗi giờ chơi. - Trò chơi có thể tổ chức chơi theo nhóm nhỏ hoặc tổ chức cho trẻ chơi cả lớp do giáo viên lựa chọn sao cho phù hợp để trẻ chơi theo ý thích hoặc cô có thể tổ chức trước hoặc sau hoạt động có chủ đích. 3.2.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp - Khi được tham gia các trò chơi ở hoạt động ngoài trời trẻ sẽ thấy tự do, thoải mải được trải nghiệm cùng bạn, nhóm bạn, nên việc tìm tòi và sáng tạo ra những trò chơi mới rất quan trọng đối với trẻ, bởi mỗi giờ chơi là những trải nghiệm mà trẻ được thỏa mãn nhu cầu vui chơi của mình. Và để đạt được mục tiêu này thì tôi đã sưu tầm đa dạng các trò chơi nhằm lôi cuốn, kích thích và tạo hứng thú cho trẻ khi tổ chức hoạt động ngoài trời. - Khi tổ chức cho trẻ chơi tôi luôn lựa chọn đa dạng các trò chơi như: Trò chơi vận động hay trò chơi dân gian,các trò chơi trải nghiệm cho trẻ. * Tổ chức trò chơi tập thể - Những trò chơi mang tính tập thể sẽ giúp trẻ biết phối hợp cùng nhau và tạo nên sự đoàn kết khi chơi. Một số trò chơi tôi thường tổ chức cho trẻ chơi như: Trò chơi rồng rắn lên mây,mèo đuổi chuột, bẫy chuột, nhảy bao bố, chuyển bóng, kéo co, chèo thuyền, tìm bạn thân, kéo co..... Các trò chơi này tôi có thể tổ chức cho trẻ chơi trước khi tổ chức hoạt động chủ đích hoặc sau khi tổ chức nội dung chính, nếu trong lớp tôi vừa tổ chức hoạt
9. 9 động mang tính tĩnh thì khi tổ chức hoạt động ngoài trời tôi sẽ tổ chức trò chơi động để tránh trẻ vừa phải ngồi lâu ở trong lớp và ra ngoài trời lại ngồi. Hình ảnh trẻ chơi trò chơi rồng rắn lên mây Hình ảnh trò chơi mèo đuổi chuột
10. 10 Hình ảnh trò chơi bẫy chuột Trò chơi kéo co Hình ảnh trò chơi tìm đôi bạn
11. 11 Các trò chơi trên tôi lựa chọn sao cho phù hợp với chủ đề. Trò chơi mà tôi lựa chọn không chỉ là trò chơi dân gian mà các trò chơi vận động hoặc các trò chơi trải nghiệm giúp trẻ được thực hành sau khi vừa tìm hiểu hoạt động mà kiến thức cô vừa cung cấp, khi đó trò chơi tôi lựa chọn mang tính củng cố. Ví dụ: Hoạt động ngoài trời Đề tài: Tìm hiểu về “Ngã tư đường phố” - Sau khi quan sát và trò chuyện về ngã tư đường phố thì trẻ được thực hành trải nghiệm trên mô hình với trò chơi "Vui giao thông" nhằm củng cố những kiến thức mà trẻ vừa được học. Hình ảnh trẻ chơi vui giao thông (có video kèm theo) video ngã tư đường phố.mp4 - Qua trò chơi này trẻ có thêm kiến thức hiểu biết về một số luật, quy định ATGT phổ biến, đặc biệt trẻ rất hứng thú khi tham gia làm chú cảnh sát giao thông và khi điều khiển các phương tiện giao thông trên đường phải chấp hành đúng luật lệ an toàn giao thông. Khi tổ chức hoạt động ngoài trời tôi không chỉ tổ chức các trò chơi hoạt động tập thể mà tôi còn tổ chức và lựa chọn cho trẻ chơi theo nhóm. Khi chơi theo nhóm
12. 12 trẻ được cùng nhau chia sẻ, thảo luận. Những trò chơi theo nhóm trẻ có thể lựa chọn khi trẻ chơi theo ý thích, hoặc là trò chơi sau khi cô cho trẻ hoạt động có chủ đích. Ví dụ: Trẻ chơi với cát Trẻ được cảm nhận về cát, nhận biết được đặc điểm của cát và từ đó trẻ sẽ tạo ra một số sản phẩm hay thí nghiệm được làm từ cát như: Tạo ra những ngôi nhà với nhiều kiểu dáng khác nhau như nhà 1 tầng, 2 tầng, tạo ra các con vật, hoa, quả, vẽ trên cát . Khi chơi cô có thể đưa ra một số câu hỏi cho trẻ tư duy và tự tìm hiểu xem mình sẽ làm gì và chơi gì với cát: Với những hạt cát mịn này con sẽ chơi được những trò chơi gì? Hình ảnh trẻ tạo thành con vật từ cát Ví dụ: Trẻ chọn trò chơi với màu nước Khi trẻ được chơi với màu nước trẻ sẽ rất thích thú và thoải mái bởi khi chơi với màu nước trẻ sẽ được thỏa sức sáng tạo về các màu, biết pha màu theo ý thích của trẻ. Khi được chơi với màu nước trẻ như được thư giãn và trải nghiệm những điều thích thú. Khi trẻ chơi, tôi có thể gợi mở cho trẻ bằng cách hỏi trẻ những gì trẻ cảm nhận được khi chơi: Con có cảm nhận gì khi pha màu? Muốn pha được màu mình thích mà ở bảng màu không có thì con sẽ làm thế nào? Con có thể chơi những trò chơi gì với màu nước.....
13. 13 Hình ảnh trẻ chơi pha màu nước (có video kèm theo) video trẻ pha màu nước.mp4 - Ví dụ: Trẻ chọn trò chơi với sỏi Khi chơi với sỏi trẻ được cầm, được quan sát và cảm nhận về tính chất của sỏi từ đó sáng tạo ra một số trò chơi như: Thả vật chìm nổi, chơi một số trò chơi dân gian như cắp cua, ô ăn quan, hoặc có thể vẽ trên sỏi để tạo ra những con vật, đồ vật ngộ nghĩnh..... Hình ảnh trẻ chơi trò chơi ô ăn quan
14. 14 Hình ảnh trẻ vẽ trên sỏi tạo thành bức tranh * Ví dụ: Trẻ chọn chơi tại khu trải nghiệm Ngoài chơi các trò chơi với nội dung trên tôi còn cho trẻ được chơi các trò chơi với các khu trải nghiệm như: + Khu chợ quê, khu thư viện, khu kĩ năng sống, khu an toàn giao thông...
15. 15 Hình ảnh trẻ chơi ở khu chợ quê
16. 16 Hình ảnh trẻ chơi ở góc thư viện Hình ảnh trẻ chơi ở khu trải nghiệm kĩ năng sống
17. 17 Hình ảnh trẻ chơi ở khu trải nghiệm an toàn giao thông Khi chơi ở khu trải nghiệm trẻ được thể hiện vào các vai ở các góc chơi và lựa chọn bạn chơi, thay đổi vị trí khu vực để chơi cùng bạn. ->Khi tổ chức các trò chơi không những mục đích nhằm phát triển cho trẻ về vận động của tay chân mà còn rèn luyện về các mặt, phát triển các kỹ năng, phát triển tư duy cho trẻ. 3.2.3. Kết quả áp dụng biện pháp Sau khi áp dụng biện pháp tôi thấy trẻ lớp tôi rất thích thú mỗi khi tham gia vào hoạt động ngoài trời, trẻ tự tin, mạnh dạn hơn trong giao tiếp, qua các trò chơi tư duy sáng tạo của trẻ được phát triển, trẻ thực sự lôi cuốn khi tham gia vào hoạt động, trẻ tham gia hoạt động ngoài trời một cách say mê. video học sinh tham ra tích cực trong gio HĐNT.mp4 3.3. Biện pháp 3: Sưu tầm, sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên đa dạng cho trẻ tham gia vào hoạt động 3.3.1. Nội dung biện pháp
18. 18 - Việc tận dụng các nguyên vật liệu tự nhiên sẵn có tại địa phương góp phần rất lớn trong việc kích thích, lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạt động, bởi những nguyên liệu sẵn có rất gần gũi với trẻ và sẽ tạo cho trẻ sự thân thiện cởi mở và thích thú khi chơi. - Nguyên vật liệu tự nhiên là nguyên vật liệu an toàn dễ kiếm, dễ tìm, tiết kiệm được chi phí, đảm bảo an toàn cho trẻ khi tham gia. 3.3.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp - Tận dụng các nguyên liệu mở, sẵn có tại địa phương có thể giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo và cảm xúc cho trẻ khi tham gia vào hoạt động. Sử dụng các nguyên liệu sẵn có tại địa phương không những mang lại cảm xúc cho trẻ mà còn giúp trẻ ý thức được việc tiết kiệm mua sắm nguyên vật liệu đồ chơi. - Khi tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động ngoài trời tôi thường xuyên tận dụng những nguyên vật vật liệu sẵn có do phụ huynh ủng hộ như: Que kem, hột hạt, rau củ, cọng rơm, nút chai...và cho trẻ lựa chọn nguyên vật liệu mà trẻ thích trong mỗi giờ chơi hoạt động ngoài trời. Ví dụ: Chủ đề Gia đình - Hoạt động ngoài trời với nội dung: Làm đồ dùng từ một số nguyên vật liệu tự nhiên. - Trẻ sử dụng que kem, cọng rơm, ống nước để xếp thành những kiểu nhà khác nhau. . Hình ảnh trẻ chơi với que kem, cọng rơm, ống nước
19. 19 Hay với những chiếc nút chai thì trẻ cũng dễ dàng tạo nên những ngôi nhà hay những chữ cái trẻ đã được học. Hình ảnh trẻ xếp nhà bằng nút chai Hình ảnh trẻ xếp chữ cái bằng nút chai
20. 20 Ví dụ: Hoạt động ngoài trời - Chủ đề động vật - Đề tài: Chơi với lá cây - Trẻ làm các con vật, xếp nhà, xếp hoa từ lá cây. Khi trẻ chơi với lá cây trẻ có thể nhận xét được về hình dạng, màu sắc của lá cây, hoặc từ lá cây trẻ cũng có thể sáng tạo ra những bức tranh hay những con vật, đồ chơi mà trẻ thích. Trẻ làm đầu con sư tử bằng lá cây Hình ảnh trẻ làm con mèo từ lá chuối