Một số biện pháp giáo dục giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi B1 nâng cao ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường tại trường mầm non Tân Hiệp

Nội dung text: Một số biện pháp giáo dục giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi B1 nâng cao ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường tại trường mầm non Tân Hiệp

1. BIỆN PHÁP THAM DỰ HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP HUYỆN CHU KỲ 2022-2024 1. Lý do hình thành biện pháp Môi trường sống của chúng ta hiện nay đang bị hủy hoại một cách nghiêm trọng, gây nên sự mất cân bằng sinh thái, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Cùng với đó là sự bùng nổ về dân số ngày càng đông, thì lượng rác thải sinh hoạt từ con người ngày một nhiều, các khu công nghiệp phát triển càng rộng thì lượng rác thải, khí thải từ các nhà máy với số lượng càng lớn, điều đó không tránh khỏi việc gây ô nhiễm môi trường, mà môi trường ô nhiễm sẽ là mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe con người và hành tinh của chúng ta. Cho nên việc bảo vệ môi trường là một vấn đề nóng và cấp bách mang tính chiến lược toàn cầu. Vậy bảo vệ môi trường là gì? Bảo vệ môi trường là có những việc làm, những ý thức, những hoạt động giữ cho môi trường sạch đẹp, không khí trong lành, đảm bảo cân bằng sinh thái, ngăn chặn và khắc phục hậu quả mà con người hay thiên nhiên gây ra cho môi trường sống. Đối với trẻ mầm non từ nhận thức đến hành động của trẻ đều là những khái niệm sơ đẳng cho nên việc cung cấp kiến thức, rèn luện ký năng và giáo dục trẻ là việc làm thường xuyên, liên tục từ đó giúp trẻ hình thành ý thức, hành vi, hành động đúng và hình thành nề nếp thói quen của trẻ trong cuộc sống hàng ngày ở trường và ở gia đình. Giáo dục bảo vệ môi trường ở trường mầm non là giúp trẻ hiểu biết về môi trường xung quanh, hiểu được lợi ích của cây cối động vật đối với con người, giúp trẻ hiểu biết cách bảo vệ bản thân, dạy trẻ có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường xung quanh trẻ. Đối với trẻ 4-5 tuổi thì trẻ bắt đầu nhận thức được thế nào là việc làm đúng, thế nào là hành vi, hành động sai, điều gì cần làm và không nên làm Cho nên việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ là giúp trẻ biết cách bảo vệ cây cối, con vật gần gũi với trẻ, biết bỏ rác đúng nơi quy định; biết giữ gìn đồ dùng, đồ chơi, không ngắt lá bẻ cành; có ý thức biết sử dụng và tiết kiệm nước. Ở trường mầm non việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường đã thực hiện thường xuyên và liên tục thông suốt từ lứa tuổi nhà trẻ dến mẫu giáo, mỗi độ tuổi đều được lồng ghép nội dung tích hợp sao cho phù hợp tuy nhiên để việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường đạt hiệu cao hơn nữa đối với trường mầm non Tân Hiệp nói chung và lớp 4-5 tuổi B1 tôi phụ trách nói riêng nên tôi đã lựa chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi B1 nâng cao ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường tại trường mầm non Tân Hiệp" nhằm nâng cao ý thức của trẻ trong việc bảo vệ môi trường.
2. 2 2. Thực trạng về việc giáo dục trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi nâng cao ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường tại trường mầm non 2.1. Ưu điểm - Cơ sở vật chất nhà trường khang trang, cảnh quan sư phạm của nhà trường được sắp xếp gọn gàng, sạch đẹp, việc trang trí môi trường trong và ngoài lớp là các hình ảnh gần gũi là các câu chuyện, bài thơ, hình ảnh giáo dục lễ giáo, giáo dục bảo vệ môi trường vv. - Giáo viên luôn nêu cao ý thức trong việc giữ gìn vệ sinh, sắp xếp đồ dùng đồ chơi trong và ngoài lớp học sạch sẽ. Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường được thực hiện xây dựng phù hợp với các lứa tuổi, hàng ngày thực hiện tốt việc lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường trong các hoạt động dạy và học ở mọi lúc, mọi nơi. - Về phụ huynh đa số các bậc phụ huynh có ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường luôn hợp tác với giáo viên về việc giáo dục trẻ. - Về trẻ đến trường ngoan ngoãn, có nền nếp thói quen tích cực tham gia các hoạt động do giáo viên tổ chức. 2.2. Hạn chế và nguyên nhân 2.2.1. Cơ sở vật chất - Nhà trường chưa có phòng học và phòng ngủ riêng cho trẻ nên việc sắp xếp đồ dùng trang thiết bị trong lớp nhiều khi chưa được gọn gàng ngăn nắp. 2.2.1. Đối với giáo viên - Khi thực hiện nội dung giáo dục bảo vệ môi trường trong một số hoạt động vẫn còn mang tính dập khuôn do chưa thật sự linh hoạt. - Việc quan tâm đến giáo dục kỹ năng cho trẻ đã có nhưng chưa được nhiều. Trong quá trình thực hiện việc xử lý tình huống của giáo viên đôi lúc thực sự chưa linh hoạt và mềm dẻo. 2.2.2. Phụ huynh - Một số phụ huynh chưa thật sự gương mẫu, vẫn có tình trạng khi đưa con đi học vẫn cho trẻ mang đồ ăn vặt đến trường, khi trẻ ăn xong vứt rác chưa nơi đúng quy định, có thể cài lên cây, để gốc cây hoặc một số chỗ nào đó họ cảm thấy thuận tiện. - Một số phụ huynh chưa thường xuyên phối hợp trao đổi với giáo viên do đi làm ăn xa, làm công ty nên khó khăn trong việc sắp xếp thời gian. 2.2.3. Đối với trẻ - Nhận thức của trẻ không đồng đều, có trẻ vẫn còn nhút nhát thiếu mạnh dạn tự tin, ngại giao tiếp. Vì đặc điểm nhận thức của lứa tuổi này dễ nhớ nhưng lại mau quên, nên kỹ năng của một số trẻ còn hạn chế. - Một số trẻ chưa thật sự tích cực trong việc hợp tác cùng cô và bạn do gia đình nuông chiều nên chưa có nề nếp, thói quen và tự ý thức.
3. 3 Vậy trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã tiến hành khảo sát bằng một số phương pháp trò chuyện với trẻ qua các hoạt động; tạo một số tình huống cô hỏi trẻ trả lời, chơi một số trò chơi vv, kết quả khảo sát trước khi áp dụng biện pháp như sau: + Tổng số khảo sát: 22 trẻ STT Nội dung khảo sát Số trẻ đạt Tỉ lệ (%) Trẻ biết thực hiện sắp xếp, vệ sinh đồ dùng, đồ chơi sạch sẽ, 1 15/22 68,2% lấy cất đúng nơi qui định. Trẻ có hành động biết vứt rác đúng nơi quy định ở trong và 2 13/22 59,1% ngoài lớp, khi nhìn thấy rác biết nhặt và bỏ vào thùng rác. Trẻ biết tiết kiệm nước khi vệ sinh cá nhân (khi rửa tay 3 biết vặn nhỏ nước, rửa xong biết tắt vòi nước; không làm 11/22 50% nước tràn khi cho vào chậu) Trẻ biết nhắc nhở cô hoặc người lớn thực hiện tắt điện 4 12/22 54,5% khi không sử dụng. Trẻ biết phối hợp cùng bạn để thực hiện một số kỹ 5 năng đơn giản (lau lá; nhổ cỏ ở gốc cây, vườn hoa; 11/22 50% nhặt rác) 3. Biện pháp “Biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại trường mầm non Tân Hiệp” 3.1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường tạo cảnh quan sư phạm hình thành ý thức bảo vệ môi trường 3.1.1. Nội dung biện pháp Môi trường vật chất, môi trường xã hội ở nhà trường sẽ tác động trực tiếp đến sự phát triển của trẻ. Trong đó môi trường xã hội là sự tương tác giữa cô và trẻ, trẻ với trẻ, trẻ với mọi người xung quanh bằng tình yêu thương, sự tôn trọng, quan tâm, hợp tác và chia sẻ. Cùng hoạt động trong môi trường vật chất là đồ dùng, trang thiết bị, là các khu vực hoạt động trong và ngoài lớp Vì vậy cần có môi trường xanh, sạch, đẹp, tạo không gian cho trẻ trong lớp và ngoài trời giúp trẻ “học bằng chơi, chơi bằng học”, hình thành và giáo dục trẻ các kiến thức, kỹ năng. 3.1.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Môi trường ảnh hưởng đến học tập và sự phát triển của trẻ vì vậy tôi luôn là tấm gương cho trẻ noi theo từ hành động đến lời nói, dành sự yêu thương tôn trọng gần gũi và chia sẻ với trẻ giúp trẻ có thể mạnh dạn tự tin khi giao tiếp và hợp tác. Việc xây dựng môi trường trong và ngoài lớp tôi luôn quan tâm để giúp trẻ được học tập vui chơi. Đầu tiên từ việc đảm bảo phòng học luôn sáng, xanh và sạch, đồ dùng trang thiết bị trong lớp được sắp xếp gọn gàng ngăn nắp, mặc dù lớp học là phòng sinh hoạt chung (vừa tổ chức học tập vừa tổ chức ăn ngủ)
4. 4 Không gian trong lớp được trang trí là các hình ảnh gần gũi và tôi luôn quan tâm đến nội dung giáo dục bảo vệ môi trường của trẻ như có hình ảnh trẻ bỏ rác đúng nơi quy định; không vứt rác bừa bãi; hành động hành vi khi vứt rác bừa bãi và xung quanh lớp đều trang trí các cây xanh, cây cảnh tạo không khí trong lành trong lớp Hình ảnh trang trí không gian lớp học
5. 5 Do trẻ mầm non chưa biết đọc chữ nên ở gần các công tắc điện, vòi nước tôi đã dán những lời nhắc nhở kèm theo ký hiệu cho trẻ như; Hãy tiết kiệm nước; Tắt điện khi ra khỏi phòng để trẻ tự ý thức được hành động của mình là đúng hay sai và nhắc nhở mọi người. Các ký hiệu về tiết kiệm điện nước được trang trí tại các khu vực Hơn nữa công tác vệ sinh, quét dọn ở trong lớp, lau rửa đồ dùng đồ chơi và sắp xếp gọn gàng là việc làm thường xuyên hàng ngày của cô và trò cùng thực hiện, khi trang trí tại các góc tôi luôn quan tâm đến việc sử dụng cây xanh cây cảnh để trang trí tạo bầu không khí trong lành ở trong lớp.
6. 6 Hình ảnh trang trí cây xanh ở các góc Đối với trẻ mầm non hàng ngày có nhiều hoạt động diễn ra trong và ngoài lớp từ việc học, công tác vệ sinh ăn uống, vui chơi, nên việc hình thành thói quen cho trẻ về sự gọn gàng ngăn nắp luôn được tôi chú trọng nhắc nhở trẻ hàng ngày. Tôi cũng đã quy định những khu vực sắp xếp cho từng loại đồ dùng, thường xuyên nhắc nhở và hướng dẫn trẻ biết bỏ rác đúng nơi quy định (thùng rác trong lớp, trong nhà vệ sinh ngoài khu vực hành lang các thùng rác được trang trí giúp trẻ dễ nhận ra và bỏ rác thuận tiện ở các khu vực khi có rác) * Việc xây dựng môi trường ngoài lớp: - Từ việc trang trí tranh ảnh ở các khu vực cần đảm bảo tính thẩm mỹ và mang tính giáo dục, kích thích và tạo sự mới mẻ, lôi cuốn trẻ làm theo và bắt chước hành động, không gian luôn được sắp xếp gọn gàng vệ sinh sạch sẽ. Việc sắp đặt thùng rác tôi lựa chọn các địa điểm, dễ nhìn thấy, dễ vứt và đặt ở nhữn địa điểm tập trung đông người: như khu vực sân vận động; khu vực ngoài cổng. Đối
7. 7 với trẻ mầm non các con chưa biết đọc thì tôi sử dụng ký hiệu đối với người lớn tôi sử dụng khẩu hiệu như: "Hãy vứt rác đúng nơi quy định"; "Nhớ bỏ rác vào thùng .. với mục đích giúp trẻ, phụ huynh có ý thức hành động đúng bảo vệ môi trường. Hình ảnh sắp đặt các thùng rác ở khu vực xung quanh trường
8. 8 Ngoài ra các (khu vực trước cửa lớp, hành lang lớp học) tôi luôn quan tâm đến việc trang trí mang tính thẩm mỹ và giáo dục hành động của trẻ, cũng như hành động của người lớn trong ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường. Việc giáo dục ý thức tiết kiệm nước là những hình ảnh ký hiệu về vặn nước nhỏ; hình ảnh không vứt rác bừa bãi, hình ảnh hành động đúng, sai được trang trí ở trong và ngoài lớp. 3.1.3. Kết quả áp dụng biện pháp Vậy từ việc xây dựng môi trường tạo cảnh quan sư phạm trong và ngoài lớp được trang trí từ hình ảnh đến sắp xếp đồ dùng, trang thiết bị đã giúp trẻ có nề nếp thói quen trong việc giữ gìn vệ sinh chung của lớp biết cất lấy đồ dùng chung, đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định, sử dụng nước tiết kiệm, tắt điện khi không sử dụng, có ý thức giữ gìn vệ sinh chung trong và ngoài lớp, biết hợp tác cùng cô và bạn trong việc trang trí, thực hiện vệ sinh lớp học và sắp xếp lấy, cất đồ dùng. 3.2. Biện pháp 2: Lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua một số hoạt động 3.2.1. Nội dung biện pháp Nội dung lồng ghép giáo dục trẻ bảo vệ môi trường đảm bảo từ dễ đến khó, phù hợp với độ tuổi và các chủ đề, được lồng ghép vào các thời điểm trong ngày để hình thành cho trẻ những thói quen tốt và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. 3.2.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Giáo dục ý thức bảo vệ và giữ gìn vệ sinh môi trường được hình thành cho trẻ trong tất cả các hoạt động giáo dục hàng ngày ở trường mầm non như: Hoạt động học, hoạt động vui chơi, hoạt động lao động, hoạt động vệ sinh trong các hoạt động này giáo viên tạo hình huống và hướng dẫn dạy trẻ phù hợp tình hình thực tế. a. Trong thời gian đón, trả trẻ Hàng ngày khi đến lớp tôi mở cửa để thông thoáng khí. Lúc đón trẻ tôi luôn quan sát và thường nhắc nhở trẻ cất đồ dùng cá nhân, giày dép gọn gàng đúng nơi quy định, tổ chức cho trẻ xem video về một số hoạt động về các bạn đã biết giúp cô vệ sinh lau bàn ghế, lau giá góc, sắp xếp lại đồ dùng đồ chơi gọn gàng ngăn nắp. Cô trò chuyện với trẻ về một số công việc trẻ làm hàng ngày ở nhà. Ví dụ: - Sáng ngủ dạy trước khi đến trường con làm những công việc gì? - Vào 2 ngày nghỉ các bạn đã làm gì giúp bố mẹ? - Con đã làm việc gì giúp bố mẹ ở khi nhà? (Có trẻ kể giúp bố mẹ lau bàn ghế; quét nhà; con giúp bố mẹ đổ rác ). - Khi đổ rác các bạn đổ ở đâu?
9. 9 Tôi gợi ý, trò chuyện với trẻ một số công việc trẻ có thể làm giúp bố mẹ như: lau bàn ghế, sắp xếp đồ dùng trong gia đình gọn gàng, quét sân vv đó là những hành động giúp bảo vệ môi trường và giữ cho môi trường sạch sẽ hơn. - Tôi đã trò chuyện với trẻ về một số phương tiện giao thông, một số nhà máy xả rác thải; ý thức của mọi người vứt rác bừa bài gây ô nhiễm môi trường. - Trò chuyện với trẻ về việc chăm sóc bảo vệ cây xanh làm cho môi trường, xanh sạch, không khí trong lành. b. Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường được lồng ghép thông qua một số hoạt động Thông qua một số hoạt động học nhằm cung cấp kiến thức, rèn kỹ năng cho trẻ. Ví dụ: Hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho trẻ - Đề tài “Cùng bé tìm hiểu về môi trường” - Ở hoạt động này tôi giúp trẻ có kiến thức về môi trường: Nhận ra hành vi đúng, sai, tác hại của việc ô nhiễm môi trường. Trẻ nhận biết một số ký hiệu, biểu tượng bảo vệ môi trường. - Tôi cho trẻ tìm hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường (qua quan sát hình ảnh trên máy tính). - Tổ chức một số trò chơi củng cố: Về hành động bảo vệ môi trường. Ví dụ như trò chơi: Chọn hành động đúng (trẻ gạch tranh có hành động sai về gây ô nhiễm môi trường). - Kết thúc hoạt động tôi cho trẻ đọc thơ “Bé giữ gìn vệ sinh môi trường” để củng cổ cố kiến thức về bảo vệ môi trường
10. 10 Video bé đọc thơ Bé giữ vệ sinh môi trường.mp4 Ví dụ: Đề tài “Hãy tiết kiệm điện, nước” - Giáo dục trẻ biết sử dụng tiết kiệm nguồn nước và tiết kiệm điện hàng ngày; giúp trẻ nhận ra một số hành vi sử dụng điện, nước lãng phí, qua đó hình thành ý thức cho trẻ tiết kiệm ở mọi lúc, mọi nơi. - Tôi cho trẻ xem một số hình ảnh về sử dụng điện, nước lãng phí, trò chuyện với trẻ: + Làm gì để tiết kiệm nước khi sử dụng? + Tiết kiệm nước để làm gì? - Trò chuyện về tiết kiệm điện. + Những thiết bị nào sử dụng điện? + Điện giúp ích gì cho con người? + Nếu không tiết kiệm điện sẽ ra sao? + Khi ra khỏi phòng các bạn làm gì để tiết kiệm điện? => Giáo dục trẻ ý thức biết tiết kiệm điện bằng cách tắt điện khi ra khỏi phòng hoặc khi không sử dụng. Ví dụ: Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học. - Đề tài: Thơ “Rong và cá” Qua bài thơ tôi giáo dục trẻ biết yêu quý giữ gìn nguồn nước, không vứt rác bừa bãi làm ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng đến động vật sống dưới nước, nếu nguồn nước ô nhiễm ảnh hưởng đến sự sống của các con vật và sức khỏe con người. * Ví dụ: Hoạt động giáo dục âm nhạc: - Đề tài: Vận động múa bài “Em yêu cây xanh”. - Khi dạy trẻ vừa dạy tôi vừa trò chuyện với trẻ: + Cây xanh có tác dụng gì đối với con người? + Vì sao phải trồng nhiều cây xanh? + Chuyện gì sẽ xảy ra nếu không có cây xanh? + Ở trường mình các bạn sẽ làm gì để chăm sóc cây? => Từ đó tôi giáo dục trẻ chăm sóc bảo vệ cây, không ngắt lá bẻ cành, biết cùng cô và bạn chăm sóc cây ở trường, cùng người thân trong gia đình chăm sóc cây ở nhà. * Ví dụ: Hoạt động khám phá khoa học: - Đề tài “Một số đồ dùng trong gia đình” - Trò chuyện với trẻ về một số đồ dùng trong gia đình. + Ở nhà con sẽ làm gì giúp bố mẹ sắp xếp đồ dùng? + Con đã làm gì để ngôi nhà của mình luôn sạch sẽ? Tôi giáo dục trẻ ở nhà biết sắp xếp đồ dùng ngăn nắp gọn gàng, giữ gìn vệ sinh nơi trẻ đang sinh sống cùng người thân luôn sạch sẽ.
11. 11 c. Thông qua hoạt động ngoài trời Hoạt động ngoài trời là khoảng không gian trẻ được vui chơi hợp tác chia sẻ cùng bạn, được cảm nhận không khí, được chơi với đồ chơi mà trẻ thích. Vậy khi cho trẻ hoạt động ngoài trời tôi luôn giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường. Ví dụ: Đề tài “Tôi yêu những chiếc lá khô”. Chủ đề: Thế giới thực vật + Phần vào bài: Cho trẻ hát bài “Em yêu cây xanh” trò chuyện về nội dung bài hát: + Vì sao cần trồng nhiều cây xanh? + Cây cho chúng ta những gì? + Ở sân trường có nhiều cây xanh, khi lá cây rụng xuống các bạn sẽ làm gì? + Tôi trò chuyện về những chiếc lá rụng? Vì sao lá vàng lại rụng? => Sau đó tôi cho trẻ nhặt lá cây (mỗi trẻ nhặt lá theo ý thích của mình) - Tôi chia trẻ về các nhóm và trò chuyện về lá cây trẻ đã nhặt được: + Con biết tên lá cây này không? (cô gợi ý giúp trẻ)? Lá có màu gì? - Sau đó tôi trò chuyện với trẻ và hỏi ý tưởng: Con sẽ in hình trên giấy; Con tô màu cho lá? Con cắt dán hình hoa lá con vật, Con làm con trâu? Con xếp con vật ).
12. 12 => Với đề tài này tôi vừa giáo dục trẻ biết nhặt lá giúp cô vệ sinh môi trường sạch sẽ và còn giáo dục trẻ biết không ngắt lá bẻ cành, hàng ngày biết cùng cô và bạn chăm sóc cây ở trường, cùng cô và bạn tưới nước cho cây. * Ví dụ: Hoạt động: Làm đồ dùng từ các nguyên liệu. - Tôi đã lựa chọn những nguyên liệu có thể tái chế mà đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ như: vỏ hộp sữa, bìa catton vỏ hộp bánh, chai lọ nhựa để tạo đồ dùng đồ chơi phục vụ trong các hoạt động hàng ngày của trẻ. Sau đó tổ chức cho trẻ làm đồ dùng đồ chơi cùng cô. - Ở lứa tuổi này trẻ đã bắt đầu có khả năng nhận biết mối quan hệ giữa nguyên nhân và hậu quả cô sẽ đưa ra câu hỏi tình huống để hỏi trẻ “Các con sẽ thấy thế nào khi thùng rác đầy không được đổ?” => Như vậy khi trẻ tham gia hoạt động ngoài trời, kiến thức sẽ được khắc sâu, trẻ học mà không biết mình đang học. Qua đó giúp trẻ ý thức được một số hành vi bảo vệ cây xanh, cũng như giúp môi trường xung quanh ngày một “Xanh- sạch – đẹp” hơn. d. Thông qua hoạt động lao động Tổ chức hoạt động lao động là trẻ được thực hành, ở hoạt động này không nhằm mục đích tạo ra sản phẩm nhưng giúp trẻ hoàn thiện các mặt nhận thức đức trí thể mỹ, hình thành kiến thức, kỹ năng cho trẻ. Ví dụ: Hoạt động lao động: Giáo dục trẻ hành động bỏ rác vào thùng. - Đề tài “Cho tôi xin rác”. + Tôi trò chuyện cùng trẻ về những chiếc thùng rác. + Thùng rác hàng ngày có tác dụng gì? + Các con quan sát trong trường mình thùng rác được đặt ở những vị trí nào? + Vì sao cần có những chiếc thùng rác? + Nếu không có những chiếc thùng chứa rác thì điều gì sẽ xảy ra? - Khi cho trẻ thực hành tôi nhắc trẻ đeo khẩu trang để tham gia hoạt động. Chia trẻ theo nhóm và nhặt rác bỏ vào thùng (tôi vừa bao quát vừa hướng dẫn trẻ nhặt các rác là vỏ bánh kẹo, lá cây khô .) - Khi trẻ thực hiện xong tôi trò chuyện: + Khi nhặt rác xong các bé làm gì để giữ gìn vệ sinh cho đôi tay sạch sẽ? + Khi vệ sinh các bạn sẽ làm gì để tiết kiệm nước? Qua hoạt động này tôi vừa lồng việc giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục vệ sinh cá nhân và tiết kiệm nước trong sinh hoạt hàng ngày. - Ngoài ra tôi còn tổ chức các hoạt động khác với đề tài: Sắp xếp đồ dùng đồ chơi; Lau bàn ghế; Cùng bé chăm sóc vườn hoa .. => Qua hoạt động nhằm giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường qua việc sử dụng các nguyên vật liệu có thể là bỏ đi nhưng lại làm được nhiều đồ dùng phục vụ hoạt động. d. Thông qua hoạt động chơi ở các góc
13. 13 Hoạt động vui chơi là hoạt động được mô phỏng lại các kỹ năng, hoạt động trong cuộc sống thực hàng ngày, giúp trẻ tưởng tượng ra, hành động, hành vi đúng sai khi tham gia vào hoạt động. Tại các góc chơi tôi lồng ghép tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào các góc, lựa chọn trò chơi phù hợp. Góc chơi đóng vai theo chủ đề: + Trò chơi “Bé tập làm nội trợ”; Đóng vai bác lao công. - Góc sách truyện: Tổ chức trò chơi "Gạch nối tranh” Trẻ chọn hành vi đúng sai trong việc tiết kiệm điện, nước hàng ngày - Góc nghệ thuật: Cho trẻ chơi các trò chơi tô, vẽ, nặn, cắt, dán những hình ảnh về môi trường. - Góc khám phá: Tổ chức cho trẻ làm thí nghiệm: Khói làm ô nhiễm không khí như thế nào; cây cần nước, ánh sáng, không khí, điều kiện hạt nảy mầm để trẻ được trải nghiệm và củng cố kiến thức cho trẻ. e. Thông qua tổ chức giờ ăn - Giáo dục trẻ khi ăn không làm rơi vãi cơm, biết nhặt cơm rơi vào đĩa đựng cơm rơi. g. Thông qua hoạt động chiều - Vào những buổi chiều tôi tận dụng các khoảng thời gian để giáo viên và trẻ cùng làm đồ dùng đồ chơi từ các nguyên vật liệu sưu tầm.
14. 14 => Thông qua hoạt động tôi và trẻ cùng làm đồ dùng nhằm giáo dục trẻ về việc biết tận dụng các nguyên liệu như vỏ chai, bìa catton, hộp sữa làm những đồ dùng phục vụ trẻ học và chơi đồng thời đó là hành động giữ gìn và bảo vệ môi trường và tiết kiệm được kinh phí mua đồ dùng. - Ngoài ra tôi dành quỹ thời gian để cho trẻ xem video về tình hình ô nhiễm môi trường và 1 số hiện tượng tự nhiên như: nắng, mưa, gió, bão Một số hình ảnh về hoạt động chăm sóc giáo dục về bảo vệ môi trường, các phương tiện giao thông gây ô nhiễm môi trường, công việc vệ sinh môi trường, thu gom rác thải. Ví dụ cho trẻ xem “Tâm sự của thùng rác”. Video trẻ xem tâm sự của thùng rác.mp4 3.2.3. Kết quả áp dụng biện pháp - Thông qua một số hoạt động học và hoạt động khác trẻ được thực hành và thực hiện các hành động nhằm hình thành kiến thức, kỹ năng cho trẻ, trẻ tích cực có ý thức tốt trong việc sắp xếp đồ dùng, đồ chơi gọn gàng hàng ngày khi chơi xong, biết cất ngăn nắp, biết bỏ rác đúng nơi quy định. Các bạn trong lớp biết cùng nhắc nhở nhau khi thực hiện việc giữ gìn vệ sinh chung trong và ngoài lớp. 3.3. Biện pháp 3: Tuyên truyền phối hợp với bậc phụ huynh về giáo dục bảo vệ môi trường 3.3.1. Nội dung Việc hình thành ý thức, kỹ năng cho trẻ không chỉ có trong môi trường giáo dục ở trường học mà tại gia đình trẻ thì những người thân luôn là tấm gương cho
15. 15 trẻ noi theo, vì vậy công tác phối hợp giữa nhà trường và gia đình, giữa giáo viên và cha mẹ trẻ rất quan trọng trong việc giáo dục trẻ ở mọi lúc, mọi nơi, thường xuyên nhắc nhở giúp trẻ trở thành thói quen trong cuộc sống hàng ngày. 3.3.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp - Để thực hiện tốt mục đích nhằm hình thành cho trẻ nề nếp thói quen ý thức trong công tác vệ sinh, tôi thường xuyên phối hợp với cha mẹ trẻ trong các hoạt động từ việc trao đổi trực tiếp đến các hình thức tuyên truyền khác nhau: vào đầu mỗi giờ sáng đón trẻ, tôi luôn nhắc nhở phụ huynh về việc không nên cho trẻ mang quà đến lớp, hay cuối mỗi buổi chiều khi phụ huynh đón trẻ mang quà cho trẻ là sữa, là bánh kẹo để ăn tại sân vận động tôi luôn nhắc trẻ và cha mẹ trẻ vứt rác đúng nơi quy định. Tôi trao đổi với cha mẹ về việc rèn trẻ ở nhà nề nếp thói quen gọn gàng ngăn nắp như dạy trẻ biết gắp quần áo; biết giúp cha mẹ lau bàn ghế dạy trẻ một số công việc vừa sức. - Thực hiện tuyên truyền qua nhóm zalo, bảng tuyên truyền của lớp: + Tuyên truyền phụ huynh ủng hộ các nguyên vật liệu: vỏ chai nhựa, vỏ hộp sữa, bìa catton, các loại sách báo cũ . Mang đến lớp để cô và trẻ tận dụng cùng làm những đồ dùng đồ chơi phục vụ cho giảng dạy. Hình ảnh phụ huynh ủng hộ vỏ chai nhựa. Từ những nguyên vật liệu phụ huynh ủng hộ tôi đã kết hợp với phụ huynh để làm đồ dùng đồ chơi hoặc thiết kế các trang phục phục vụ giảng dạy.
16. 16 Hình ảnh giáo viên cùng phụ huynh làm đồ dùng - Với những trang phục do cô, phụ huynh và trẻ cùng thiết kế tôi đã xây dụng thành 1 chương trình với chủ đề "Hãy chung tay bảo vệ môi trường". Video trẻ trình diễn thời trang.mp4 - Không những vậy việc tuyên truyền còn thực hiện qua các video do giáo viên quay với chủ đề về bảo vệ môi trường và đưa lên trang web của nhà trường sau đó chia sẻ qua trang zalo của lớp để phụ huynh phối hợp dạy con ở nhà. Hình ảnh tuyên truyền qua trang zalo của lớp Hình ảnh tuyên truyền trên trang zalo nhóm lớp
17. 17 3.3.3. Kết quả áp dụng biện pháp Việc truyên truyền phối hợp phụ huynh đã giúp trẻ có nề nếp thói quen ý thức rất tốt trong việc giáo dục bảo vệ môi trường. Ở gia đình trẻ đã có ý thức trong việc vệ sinh lau bàn ghế, sắp xếp đồ dùng (video do cha mẹ cung cấp lên nhóm zalo, chụp ảnh lại hoặc quay video) Kết quả phụ huynh gửi hình ảnh của con giúp bố mẹ ở nhà
18. 18 4. Minh chứng về hiệu quả của biện pháp 4.1. Căn cứ thực hiện biện pháp Từ những biện pháp trên tôi đã nghiên cứu và dựa theo các tài liệu sau: - Thông tư 51/2020/TT- BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, đã được sửa đổi, bổ sung một số nội dung của chương trình Giáo dục mầm non ban hành kèm theo Thông tư số 17/2009/TT- BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã được sửa đổi bổ sung bởi thông tư số 28/2016/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo có hiệu lực kể từ ngày 31 tháng 3 năm 2021. - Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình GDMN mẫu giáo nhỡ 4- 5 tuổi. - Module MN 27: Thiết kế các hoạt động giáo dục lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường, giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và giáo dục an toàn giao thông. - Thông tư 52 Điều lệ trường mầm non. 4.2. Kết quả áp dụng Sau một thời gian thực hiện đề tài tôi đã thu được một số kết quả sau: 4.2.1. Đối với giáo viên Biết lựa chọn nội dung, biện pháp và tận dụng các cơ hội giúp để dạy trẻ, giáo dục ý thức về bảo vệ môi trường, tận dụng mọi lúc mọi nơi và luôn quan tâm đến kỹ năng của trẻ. - Giáo viên biết tận dụng các nguyên liệu do giáo viên sưu tầm và phụ huynh ủng hộ để làm ra các loại đồ dùng đồ chơi phục vụ hoạt động, những đồ dùng đồ chơi đã dự thi tại hội thi “đồ dùng đồ chơi sáng tạo” do nhà trường tổ chức năm học 2022- 2023 và đạt giải nhì của hội thi.
19. 19 4.2.2. Đối với trẻ - Trẻ đã có kiến thức, kỹ năng, thái độ về giáo dục bảo vệ môi trường có ý thức tham gia hoạt động chung, biết giữ gìn vệ sinh môi trường chung, có thói quen tốt trong việc giữ gìn và bảo vệ môi trường như; không vứt rác bừa bãi ra sân trường và ra lớp học, biết đi vệ sinh đúng nơi quy định, có ý thức tiết kiệm điện nước khi không sử dụng kết quả cụ thể: Số trẻ đạt sau khi áp dụng STT Nội dung khảo sát biện pháp Số trẻ đạt Tỉ lệ tăng Trẻ biết thực hiện sắp xếp, vệ sinh đồ dùng, đồ 1 22/22= 100% 31,8% chơi sạch sẽ, lấy cất đúng nơi qui định. Trẻ có hành động biết vứt rác đúng nơi quy định 22/22= 100% 40,9% 2 ở trong và ngoài lớp, khi nhìn thấy rác biết nhặt và bỏ vào thùng rác. Trẻ biết tiết kiệm nước khi vệ sinh cá nhân (khi 3 rửa tay biết vặn nhỏ nước, rửa xong biết tắt vòi 21/22= 95,5% 45,5% nước; không làm nước tràn khi cho vào chậu) Trẻ biết nhắc nhở cô hoặc người lớn thực hiện 4 21/22= 95,5% 41% tắt điện khi không sử dụng. Trẻ biết phối hợp cùng bạn để thực hiện một 5 số kỹ năng đơn giản (lau lá; nhổ cỏ ở gốc 22/22 = 100% 50% cây, vườn hoa; nhặt rác) 4.3.3. Đối với phụ huynh - 100% Các bậc phụ huynh đã có ý thức và gương mẫu trong việc vứt rác đúng nơi quy định và nhắc nhở trẻ hành động đúng. - Các bậc phụ huynh luôn quan tâm và dành thời gian phối hợp cùng cô và trẻ trong việc rèn và giáo dục trẻ ở trường cũng như ở nhà. - Phụ huynh dành thời gian chơi cùng trẻ, làm cùng trẻ và dạy trẻ, các nội dung dạy trẻ ở nhà phụ huynh được các bậc phụ huynh thường xuyên liên lạc với giáo viên qua các kênh thông tin như zalo để trao đổi những kiến thức về bảo vệ môi trường. 4.4.4. Đối với nhà trường Cảnh quan sư phạm của nhà trường ngày càng khang trang sạch đẹp, an toàn thân thiện hơn.
20. 20 * Một số minh chứng kèm theo biện pháp: 1. Video bé đọc thơ bé giữ gìn vệ sinh môi trường. 2. Video trẻ xem tâm sự của thùng rác. 3. Video trẻ trình diễn thời trang. 5. Cam kết Tôi cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền, không sử dụng biện pháp đã được đề xuất để được xét duyệt thành tích khen thưởng cá nhân trước đó. Các biện pháp triển khai thực hiện và minh chứng về kết quả, sự tiến bộ của trẻ là hoàn toàn trung thực.