Biện pháp giáo dục cảm xúc tích cực cho trẻ lớp 5 tuổi tại khu Cả trường Mầm non Phong Minh

Nội dung text: Biện pháp giáo dục cảm xúc tích cực cho trẻ lớp 5 tuổi tại khu Cả trường Mầm non Phong Minh

1. PHÒNG GD&ĐT LỤC NGẠN CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG MN PHONG MINH Độc lập - Tự do - hạnh phúc BIỆN PHÁP Nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ I. Thông tin giáo viên dự thi 1. Họ và tên giáo viên dự thi: Lý Thị Hương Năm sinh: 1996 2. Trình độ chuyên môn: Cao Đẳng sư phạm mầm non 3. Dạy tại nhóm/lớp: 5 tuổi 4. Trường MN Phong Minh Khu Cả II. Tên biện pháp: “Biện pháp giáo dục cảm xúc tích cực cho trẻ lớp 5 tuổi tại khu Cả trường Mn phong Minh” III. Nội dung 1. Lý do chọn biện pháp Cảm xúc là cơ sở để hình thành tình cảm, tình cảm là cốt lõi của nhân cách con người. Chúng ta thường nói, phẩm chất đạo đức là mặt quan trọng là nền tảng của nhân cách. Trong thời đại công nghệ thông tin con người sáng tạo ra nhiều máy móc, công cụ khoa học kỹ thuật mang chức năng “trí tuệ nhân tạo”, nhưng các công cụ, kỹ thuật này không có cảm xúc (không biết vui, buồn, tức giận, sợ hãi, ) như con người. Do vậy, giáo dục cảm xúc là hình thành cảm xúc, tình cảm cho trẻ, là xây dựng nền tảng của đạo đức, xây dựng nhân cách con người. Nếu không giáo dục cảm xúc ngay từ khi
2. còn nhỏ thì quan hệ giao tiếp xã hội chỉ còn lí trí, trí tuệ, lạnh lùng mà thiếu đi cái lòng nhân ái, tình người. Nội dung giáo dục cảm xúc cho trẻ mầm non là rất quan trọng, Việc rèn luyện cảm xúc tích cực cho trẻ mầm non chính là việc trang bị và phát triển cho trẻ những kĩ năng tình cảm xã hội, giúp trẻ kiểm soát tâm trạng, nhận biết và thể hiện 1 số trạng thái cảm xúc vui, buồn, sợ hãi, tức giận với sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ. Từ lý do trên tôi cũng đã tìm hiểu và nhận thấy rằng việc giáo dục cảm xúc cũng là một trong những hoạt động chủ đạo, đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của trẻ mẫu giáo, giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm kĩ năng xã hội và thẩm mĩ. Tôi mong muốn mình có thể giúp trẻ có được những cảm xúc tích cực, trạng thái cảm xúc phù hợp với môi trường xung quanh giúp trẻ phát triển toàn diện. Chính vì vậy tôi đã lựa chọn: “Biện pháp giáo dục cảm xúc tích cực cho trẻ lớp 5 tuổi tại khu cả trường mầm non Phong Minh” 2. Thực trạng * Thuận lợi: - Nhà trường tham mưu đầu tư về cơ sở vật chất đầy đủ, môi trường an toàn và thân thiện. - BGH thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, các đợt học chuyên đề cho giáo viên học tập, rút kinh nghiệm. - Bản thân là giáo viên có trình độ về chuyên môn, có tấm lòng yêu nghề mến trẻ, luôn nhiệt tình trong công tác giảng dạy và chăm sóc trẻ. Có ý thức ham học hỏi, gương mẫu trong giao tiếp, ứng xử hàng ngày đối với trẻ - Luôn nhận được sự tin tưởng, sự quan tâm của các bậc phụ huynh trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. * Khó khăn, hạn chế
3. - Trẻ chưa nhận biết được trạng thái cảm xúc vui, buồn, tức giận phù hợp với từng hoàn cảnh, việc cảm nhận và thấu hiểu cảm xúc còn hời hợt, chưa có sự quan tâm nhiều tới mọi người xung quanh - Trẻ ít được tham gia trải nghiệm các hoạt động liên quan đến giáo dục cảm xúc. - Môi trường lớp học chưa được gần gũi, các thành viên trong lớp chưa có sự gắn bó. - Phụ huynh chưa hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục cảm xúc tích cực với sự phát triển của trẻ. + Nguyên nhân của hạn chế - Trẻ còn nhỏ tâm lý chưa ổn định, chưa được giải quyết các tình huống cụ thể xảy ra trong cuộc sống mà chỉ nhận diện cảm xúc thông qua miêu tả của người khác nên việc cảm nhận và thấu hiểu cảm xúc đó còn hời hợt. - Phụ huynh bận công việc, không quan tâm đến tâm lý, cảm xúc của trẻ, cho trẻ xem điện thoại, ti vi để phụ huynh yên tâm làm việc, phụ huynh cũng chưa quan tâm, tìm hiểu đến việc giáo dục cảm xúc cho trẻ mà chỉ chú trọng vào kĩ năng học tập. - Bảng kết quả khảo sát đánh giá thực trạng của trẻ trong hoạt động giáo dục cảm xúc trước khi áp dụng và thực hiện biện pháp. Kết quả trước khi áp dụng STT NỘI DUNG Trẻ Tỉ lệ đạt 1. Trẻ nhận biết được cảm xúc của bản thân, của người 11/21 52,4% khác 2. Trẻ biết biểu lộ cảm xúc đối với sự vật hiện tượng 10/21 47,6% xung quanh trẻ.
4. 3. Trẻ biết kiểm soát cảm xúc, động viên, chia sẻ khích 10/21 47,6% lệ bạn khác. 4. Cảm xúc vui vẻ, thoải mái trong các hoạt động 11/21 52,4% 3. Các biện pháp đã thực hiện 3.1. Biện pháp thứ nhất: Trải nghiệm cảm xúc thực tế thông qua các hoạt động. Để giáo dục cảm xúc cho trẻ đạt hiệu quả thì giáo dục cảm xúc cần được thực hiện thường xuyên, mọi lúc, mọi nơi, ở tất cả các thời điểm. Duy trì giáo dục cảm xúc liên tục bằng cách tăng cường cho trẻ tham gia các trải nghiệm, thực hành gắn với cuộc sống thực tế là một cách để giúp trẻ nâng cao nhận biết, thể hiện cảm xúc với những tình huống trong đời sống hàng ngày. * Hoạt động đón trẻ buổi sáng - Hoạt động đón trẻ là một trong những hoạt động quan trọng trong ngày vì đó là thời điểm bắt đầu một ngày của trẻ, nên cảm xúc, tâm trạng của trẻ phải vui vẻ và thoái mái để những hoạt động sau trẻ tích cực tham gia cùng cô. VD: Trước khi vào lớp, các bé sẽ tự mình lựa chọn một cách chào với giáo viên trong “menu lựa chọn” hành động cảm xúc dán ngay trên cửa lớp. Tùy từng lựa chọn của trẻ, cô giáo sẽ đập tay, bắt tay hoặc nhún nhảy hay ôm đón chào các bé. Thay vì tâm thế nhõng nhẽo, mếu máo khi rời bố mẹ thì trẻ hào hứng vui vẻ đầy hứng khởi chào cô theo nhiều cách khác biệt, rồi vui vẻ chạy vào lớp. *Hoạt động học Là thời điểm quan trọng nhất trong một ngày sinh hoạt của bé ở trường. Đây là hoạt động học mà chơi, chơi mà học, cô giáo cung cấp cho bé những kiến thức mới ở các bộ môn học. Trước khi vào hoạt động học cô tạo cho trẻ không khí trong lớp thoải mái, tạo cảm xúc ở trẻ vui vẻ, hào hứng trước khi vaò giờ học thì giờ học sẽ đạt hiệu quả cao
5. hơn. Ở biện pháp này tôi sẽ tổ chức cho trẻ trải nghiệm một số hoạt động để khởi động bước vào giờ học. Ví dụ như ở hoạt động học đề tài “thơ: Tay Ngoan” Tôi gây hứng thú cho trẻ nhảy dân vũ “vũ điệu rửa tay”. Qua hoạt động gây húng thú trẻ rât hào hứng để bước vào bài học, không khí trong lớp cũng thoải mái vui tươi. Trong giờ học trẻ hứng thú hoạt động cùng cô. Ngoài ra cũng tích hợp giáo dục trẻ rửa tay, đeo khẩu trang, giữ gìn vệ sinh thân thể sạch sẽ để không bị bệnh nhất là đang trong thời kỳ dịch bệnh covid-19. Trong bài học cũng có thể lồng ghép tích hợp giáo dục cảm xúc cho trẻ. VD: Trong hoạt động chơi trò chơi cho trẻ chơi trò chơi: Ai nhanh hơn. Tôi chuẩn bị 4 chiếc vòng và tôi cho 8 bạn chơi, sau khi trò chơi kết thúc 4 trẻ nhảy vào vòng và 4 trẻ không nhảy được vào vòng, sau đó tôi sẽ đặt ra câu hỏi, Các bạn nhảy vào vòng cảm thấy thế nào? Bạn không nhảy được vào vòng con cảm thấy như thế nào? các con có cách nào để chia sẻ với bạn không, trẻ tự nêu ra là 2 bạn đứng cùng một vòng và cùng chia sẻ với nhau. Qua trò chơi sẽ giáo dục cảm xúc niềm vui, sự yêu thương, sự chia sẻ, tinh thần hợp tác và cũng là đích đến của giáo dục cảm xúc tích cực cho trẻ.
6. *Hoạt động ngoài trời Sau giờ học trên lớp, các bé được tham gia hoạt động ngoài trời với nội dung: Quan sát, cảm nhận thời tiết các sự vật, hiện tượng thiên nhiên ở môi trường xung quanh. Trẻ còn được chơi các trò chơi dân gian, hoạt động nhóm với nhau, trẻ được phát triển vận động thô và tinh, trẻ vui vẻ thích thú, hình thành tính tự tin, đoàn kết khi chơi và kĩ năng hợp tác nhóm. Qua các trò chơi trẻ thoải mái, hào hứng, tâm trạng tốt để chuẩn bị sang hoạt động khác * Hoạt động góc Đối với hoạt động góc đây chính là lúc một xã hội trẻ em thu nhỏ được hình thành, trẻ được đóng vai những ông bố, bà mẹ, kỹ sư xây dựng, bác sỹ, cô giáo, cô bán hàng Ở góc phân vai, trẻ nhập vai chơi, thể hiện tốt vai chơi của mình, các nhóm chơi liên kết với nhau rất ăn ý, tự nhiên để buổi chơi diễn ra thực sự hấp dẫn, cuốn hút trẻ say mê với vai chơi của mình. Đây là hoạt động mà trẻ được thể hiện nhiều cung bậc cảm xúc: Cô bán hàng biết niềm nở vui vẻ đón khách, gia đình biết yêu thương, chăm sóc nhau, Các bác công nhân vui vẻ, cười đùa trong lúc xây nên công trình xây dựng .. Ngoài ra còn đưa ra các tình huống thường xuyên xảy ra trong hoạt động của trẻ để giúp trẻ nhận diện và tập trải qua các cảm xúc khác nhau để trẻ có thể thấu hiểu, được cảm xúc của chính bản thân mình và người khác. Trẻ cũng sẽ biết phân biệt hành vi đúng sai, thể hiện cảm xúc với tình huống đó, giáo dục trẻ chơi hòa đồng, đoàn kết biết chia sẻ. VD: Tình huống tranh giành đồ chơi của nhau. Cho trẻ thảo luận: • Hành vi giật đồ chơi là đúng hay sai? • Bạn bị giật đồ chơi sẽ cảm thấy thế nào? 3.2. Biện pháp thứ 2: Xây dựng môi trường lớp học hạnh phúc. * Xây dựng môi trường lớp học
7. - Tạo môi trường lớp học, sinh động và phong phú về nội dung với những hình ảnh đẹp, hấp dẫn trẻ mang lại cảm giác ấm ấp, hạnh phúc cho trẻ. Sưu tầm những tranh ảnh đẹp, sắp xếp đồ dùng đồ chơi gọn gàng ngăn nắp, trẻ thoải mái trong hoạt động, lúc đó cảm xúc tâm trạng cũng thoải mái và vui vẻ theo. * Xây dựng mối quan hệ giữa cô và trẻ - Giáo viên luôn thể hiện sự gắn bó yêu thương với trẻ trong mọi hoạt động cùng chơi, cùng hoạt động với trẻ để tạo sự gần gũi với trẻ. Biết làm chủ cảm xúc, kiềm chế những cảm xúc tiêu cực, không sử dụng bạo lực hoặc các hình phạt nặng nề ảnh hưởng đến thể chất, tâm lí của trẻ. VD: Cô giáo cùng trẻ chơi trò chơi, cùng trẻ lao động vệ sinh * Xây dựng mối quan hệ giữa trẻ với trẻ - Tổ chức các hoạt động tập thể vui vẻ, nhẹ nhàng và mang lại nhiều tiếng cười cho trẻ như các trò chơi dân gian, hoạt động trải nghiệm, hát, đọc truyện cười nhẹ nhàng dễ hiểu. Tạo nhiều cơ hội cho trẻ được trò chuyện, trao đổi, cùng chơi, cùng hoạt động nhóm với nhau để tạo mối liên kết thân mật, tình cảm giữa các trẻ 3.3. Biện pháp 3: Trao đổi, trò chuyện với phụ huynh - Qua giờ đón, trả trẻ tôi luôn trò truyện, trao đổi với phụ huynh về trẻ. Tôi đưa một vài ví dụ cho phụ huynh về một số tình huống thường gặp và chia sẻ một số cách ứng xử để có biện pháp giáo dục cảm xúc cho trẻ.
8. - Ngoài ra tôi còn lồng ghép vào buổi họp phụ huynh, trao đổi về tầm quan trọng của việc giáo dục cảm xúc tại gia đình của trẻ. Các bậc cha mẹ nên dành nhiều thời gian để trò chuyện với con hơn. Bố mẹ nên thể hiện tình yêu thương với con mỗi ngày để bồi đắp những cảm xúc tích cực cho trẻ từ khi còn nhỏ. - Tuyên truyền với phụ huynh về việc tôn trọng cảm xúc của con không nên kìm chế cảm xúc của con. Thay vì cấm đoán con thì các bậc cha mẹ nên dạy con cởi mở để thể hiện cảm xúc của mình. Hãy để trẻ cảm thấy nhà là nơi an toàn để trẻ được bày tỏ và sẻ chia. - Tôi thường xuyên trao đổi cùng phụ huynh qua nhóm Zalo của lớp về cách hướng dẫn, giáo dục cảm xúc cho trẻ. Phụ huynh cũng thường xuyên trao đổi, gửi những hình ảnh, video cùng con vui chơi, học tập, các hoạt động trẻ tham gia cùng bố mẹ ở nhà. Phụ huynh trao đổi hoạt động trẻ trên nhóm zalo 4. Kết quả đạt được Qua thực hiện giải pháp giáo dục cảm xúc tích cực cho trẻ lớp tôi từ đầu năm đến nay đã đã thu lại được những kết quả trước và sau khi thực hiện biện pháp như sau: Tổng số học sinh: 21 trẻ
9. - 100% trẻ nhận được cảm xúc của bản thân, của người khác. - 95,2% trẻ biết biểu lộ, thể hiện cảm xúc đối với sự vật hiện tượng xung quanh trẻ - 90,4% trẻ biết kiểm soát cảm xúc, động viên khích lệ bạn khác, chia sẻ chơi hợp tác với các bạn. - 95,4% trẻ thoải mái, vui vẻ, hào hứng trong các hoạt động, tích cực tham gia các hoạt động cùng cô * Về phía phụ huynh - Phụ huynh đã nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục cảm xúc cho trẻ. - Phụ huynh biết cách quan tâm đến cảm xúc trẻ và có ý thức điều chỉnh hành vi của chính bản thân trong quá trình dạy trẻ. - Tin tưởng cô giáo, yên tâm khi gửi trẻ đến trường. Có sự phối hợp chặt chẽ với giáo viên 5. Bài học kinh nghiệm Từ biện pháp đã áp dụng tôi rút ra được nhiều bài học bổ ích cho bản thân: - Lồng ghép tích hợp giáo dục cảm xúc tích cực vào các hoạt động học để dạy trẻ mọi lúc mọi nơi. Giáo viên cần nắm chắc yếu tố tâm sinh lí của trẻ để có biện pháp giáo dục trẻ cụ thể và kịp thời. - Kết hợp chặt chẽ giữa giáo viên, nhà trường và gia đình. Trao đổi về tình hình thực tại của trẻ và thông báo với phụ huynh về nội dung giáo dục cảm xúc của trẻ để thống nhất với nhau. - Cô giáo phải thật sự là tấm gương sáng để trẻ noi theo, luôn giàu tình yêu thương, thận trọng trong hành vi của mình, thân thiện để tạo tâm lý thoải mái cho trẻ, thực hiện tốt mọi hành vi và giao tiếp để giúp trẻ từng bước hình thành nhân cách cho trẻ. - Trang trí môi trường thân thiện, hài hòa, đúng chủ đề, đồ dùng đồ chơi sắp xếp gọn gàng ngăn nắp để không ảnh hưởng tới cảm xúc của trẻ trong hoạt động.
10. Phong Minh, ngày tháng năm 2021 XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG NGƯỜI THỰC HIỆN Lý Thị Hương